АКТУАЛЬНЫЯ ТЭМЫ: Атака на СМІ Мінздраў: карупцыя Курапаты Пенсійная рэформа Матулі 328:галадоўка Эканамічны крызіс Забойства Паўла Шарамета

“Забыты корпус”. Апошняя магчымасць падтрымаць выданне кнігі

Зараз адбываецца збор сродкаў на выданне маёй новай, унікальнай кнігі “Забыты корпус. Гісторыя польскага войска на Бабруйшчыне ў 1918, 1919 – 1920 гадах”, прысвечанай гісторыі знаходжання частак Першага польскага корпуса, а потым і Вялікапольскай дывізіі на тэрыторыі Бабруйшчыны ў акрэслены перыяд.
Падтрымаць гэты, вельмі цікавы праект, можна на сайце talaka.org. Засталіся пошнія дні краўдфандынгавага праекта. Новае выданне – гэта больш за 200 старонак унікальных фактаў вайсковай гісторыі Беларусі і Польшчы, а таксама каля 300 архіўных і сучасных здымкаў, большасць з якіх публікуюцца ў Беларусі ўпершыню.
У Беларусі па сёння не выдана ні адной навуковай і навукова-публіцыстычнай кнігі, прысвечанай гісторыі Першага польскага корпуса ў Бабруйску. Дзіўна, што настолькі значная старонка ў гісторыі не толькі горада на Бярэзіне, але і Беларусі амаль не вывучаная ў айчыннай гістарыяграфіі. Больш за тое, значная колькасць не толькі жыхароў Бабруйска, але і ўсёй Беларусі не адрозніваюць перыяд знаходжання Першага польскага корпуса на тэрыторыі Бабруйшчыны ў 1918 годзе і акупацыю Бабруйшчыны польскімі войскамі ў 1919 – 1920 гг. Між тым, гэта зусім розныя гістарычныя сюжэты, хоць і маючыя ўскосныя сувязі. Якія? Тут варта ўзгадаць хаця б тое, што Першы польскі корпус стаў калыскай вайсковых і дзяржаўных кадраў міжваеннай Польшчы.
Напрыклад, Уладзіслаў Андэрс, які падчас Другой сусветнай вайны камандаваў Войскам Польскім на Захадзе, і адзін з бацькоў польскай выведкі Ігнацы Матушэўскі пачыналі якраз з корпуса генерала Доўбар-Мусніцкага. Пра большасць такіх асобаў пойдзе гутарка ў гэтай кнізе. Да таго ж, Вялікапольскае войска, якое будзе змагацца супраць бальшавікоў на Бабруйшчыне ў 1919 годзе, у значнай ступені складалася з “легіянераў”, якія знаходзіліся ў Бабруйскай крэпасці годам раней.
Галоўная мэта гэтага выдання – распавесці чытачам гісторыю стварэння і дзейнасці Першага польскага корпуса на тэрыторыі Беларусі, апісаць тыя факты, пра якія раней не ўзгадвалі айчынныя даследчыкі і навукоўцы. Перыяд, калі гэтая вайсковая фармацыя знаходзілася на тэрыторыі нашай краіны, адзін з ключавых у беларускай гісторыі. Менавіта ў сакавіку 1918 года была абвешчаная незалежнасць Беларускай Народнай Рэспублікі – дзяржавы, без якой не было б створана савецкая Беларусь. БНР стала першай у ХХ стагоддзі спробай беларусаў заявіць пра жаданне жыць у незалежнай дзяржаве. Факт яе стварэння заклаў падмурак, на якім ужо ў канцы ХХ стагоддзя паўстала незалежная Рэспубліка Беларусь. Якую палітыку абрала камандаванне Першага польскага корпуса ў дачыненні да беларусаў і іх краіны? За што змагаліся польскія легіянеры ў 1918 годзе? Як ацэньвалі польскія камандзіры вартасць Бабруйскай крэпасці? Як БНР ставілася да войска Доўбар-Мусніцкага? На гэтыя і іншыя пытанні Вы знойдзеце адказы ў кнізе “Забыты корпус”.
Падзеі польска-бальшавіцкай вайны на Бабруйшчыне – гэта таксама малавывучаны аспект беларускай гісторыі. У новым выданні аўтар паспрабаваў абагульніць вядомыя факты, а таксама знайшоў і апрацаваў значную колькасць новых дакументаў, матэрыялаў і ўспамінаў, якія дапамагаюць зразумець тыя падзеі менавіта з беларускага пункту гледжання.

Асобная ўвага ў выданні нададзеная гісторыі Бабрускай крэпасці – аднаго з архітэктурных цудаў Беларусі. Вельмі спадзяюся, што кніга, якую чытач трымае ў руках, дапаможа яму ліквідаваць яшчэ адну “белую пляму” ў ведах па айчыннай гісторыі, звязаную з гісторыяй Першага польскага корпуса на тэрыторыі Беларусі. Веру, што гэтая праца паспрыяе развіццю цікавасці да мінуўшчыны Бабруйска і цытадэлі на Бярэзіне.
Варта падкрэсліць, што новая кніга прысвячаецца 100-гадоваму юбілею Беларускай Народнай Рэспублікі, а таксама роднаму для яго Бабруйску.
Змест Ад аўтара Раздзел 1. Польскія часці ў Рускім імператарскім войску падчас Першай сусветнай вайны Час адозваў Ад размоў да справы Раздзел 2. Цытадэль на Бярэзіне Збурыць горад і пабудаваць крэпасць Турма для незадаволеных і склад для зброі Раздзел 3. Першы польскі корпус. Гісторыя Фарміраванне войска Доўбар-Мусніцкага “Узяць” Бабруйск Рыцары з берагоў Бярэзіны Мэта – злучыцца Баявыя дзеянні разгортваюцца Беларусы змагаюцца за незалежнасць Завяршальны акорд Уніформа Курган Раздзел 4. Першы польскі корпус. Асобы Юзаф Доўбар-Мусніцкі Ян Скарына Ян (Іван) Урачынскі Уладзіслаў Андэрс Канстанцін Друцкі-Любецкі Канстанцін Плісоўскі Уладзімір Агапееў Баляслаў Язвінскі Карл Тамковіч Міхал Каменьскі Уладзіслаў Обух-Вашчацінскі Лявон Білевіч Ігнацы Матушэўскі Люцыян Жалігоўскі “Крылатыя” легіянеры Раздзел 5. Войска Польскае на Бабруйшчыне падчас вайны з бальшавікамі ў 1919 – 1920 гадах Баі Вялікапольскай дывізіі ў Беларусі Танкі - наперад Вялікапаляне ў горадзе на Бярэзіне Лагер у крэпасці Матэрыялы, крыніцы і літаратура

12.04.18 11:09

Игорь Мельников