Казус тэарэтычнага кансерватызму 30.10.2016 1

Кхе. Нехта ўжо перапошчвае, з адпаведнымі каментарамі, рэзкае выказванне спадара Паўла пра Хэлоўін...

От толькі ня трэба з Севярынца рабіць цемрашала.

Тут такая гісторыя. Чалавек стварыў некалькі суполак, некалькі лозунгаў, некалькі твораў, якія дапамагаюць мноству людзей быць болей вольнымі і змагацца за свабоду. 

Спрычыніўся ён, да прыкладу, і да майго ўласнага грамадскага і псіхалагічнага вызвалення. Я пабачыла, наколькі можна быць у РПЦ і ў змаганні за Беларусь, і ўвогулле пабачыла, на практыцы, хрысціянскае змаганне за свабоду і вольнасць...

Гэта раз. А два - у чалавека не могуць быць прапрацаваныя абсалютна ўсе грамадскія тэмы! 

Асабліва калі прыдзірацца да кожнага ягонага чыху. 

І асабліва калі ў чалавека даволі многа ўнутранай свабоды. 

Бо, каб зразумець небяспеку малейшых праяваў духу забаронніцтва, трэба - парадокс! - быць якраз не такім свабодным чалавекам як Севярынец, а такім закамплексаваным, як вашая пакорная служка. Прайшоўшая праз парачку колаў пекла аўтарытарных комплексаў з рэлігійным адценнем, праз выкіданне рок-дыскаў у сметніцу, праз спаднічна-хусткавы перыяд дый іншыя аўтарытарна-неўратычныя жахі. 

Ну а спадар Павал Севярынец ніколі не хварэў на такія вычварэнні. Праваслаўе ў ім арганічна спалучалася і з беларускасцю, і з шанаваннем лепшых здабыткаў беларускае рок-музыкі, і з грамадскай актыўнасцю. У ім хапала ўнутранай свабоды на ўсё гэта...  

Павесяліцца з ляпаў таленавітага чалавека, у стылі "ай да Пушкін..." і з працягам фразы - то можна. Але ж не ўспрымаць гэта занадта сур'ёзна.

Дарэчы, гэта распаўсюджаны казус эпохі сацыяльных сетак: выносіць вердыкт чалавеку паводле ягоных асобных і збольшага тэарэтычных поглядаў.

А рэальнасць шырэйшая за гэта.

Тэма смерці і ўсіх святых 30.10.2016 5

Некалькі момантаў хістаюць маю ранейшую строгасць у стаўленні да традыцыі святкавання Хэлоўіна.


Калі не памыляюся, у старажытных кельтаў ноч гэтая была ня смешнай і не святочнай, а страшнай. А зараз з нячысцікаў смяюцца, а не баяцца іх - значыць, адбылося хрысціянскае вызваленне з-пад іхняе ўлады... Таму святочная вясёласць Хэлоўіна падаецца мне вынікам (няхай і недарэчным) менавіта хрысціянскае культуры.


У розную дэманічную брыдоту не хачу апранацца - збольшага таму што неахвота. Але што мне падабаецца, дык гэта ідэя святкаваць свята смерці. У якое можна спаўняцца радаснага чакання, якім бывае напаўняецца словазлучэнне "memento mori". У гармоніі з надыходам дню ўсіх святых - людзей, якія Божай сілай і ласкай паказалі, што смерць не мае ўлады над дабрынёй і прыгажосцю, што дабрыня і прыгажосць саму смерць напаўняюць зусім іншым і пазітыўным сэнсам.

А святыя ўсе - такія розныя! Калі мы, людзі, часам хочам ператварыць усіх у аднатыпных белапушыстых праведнікаў паводле свайго вузкага стандарту, то Бог гэтым не грашыць! Навяртанне да Бога нібыта ўзмацняе індывідуальнасць і адметнасць кожнай асобы.

Ну і на маю думку, чорныя ружы і іншыя гатычныя прычандалы добра спалучаюцца з такім стаўленнем.Тым болей што змрочнай позняй восенню цягне на гатычненькае. І мастацкія вобразы смерці, нават часам чаканне яе - напаўняюць зіхатлівай і бурлівай радасцю. Якая дае адчуваць жыццё мацней і гажэй, імкнуцца панарабіць паболей прыгожага і паменей брыдкага... Не тое каб у мяне былі падставы быці спакойнай за свой пасмяротны лёс - але ж дзякую Богу за гэтую незразумелую, мо і неразумную, радасць. Спадзяюся, гэта добрае, а не дрэннае...

Карацей, наконт апранання ў зомбі ня ведаю, а гатычныя штучкі - гэта зусім няблага!


Ну і нарэшце - тут цікавы псіхалагічны аспект: праца з адмоўнай самаідэнтыфікацыяй. Мажліва, тут Хэлоўін выконвае для дзетак тэрапеўтычную функцыю. Ці як мінімум яго можна выкарыстаць з гэтай мэтай... У дзяцінстве мне да слёз было крыўдна, што мне не далі ролю злой вядзьмаркі ў спектаклі, сказаўшы, што я занадта пяшчотная. А мне так хацелася пабыці злой вядзьмаркай!.. Не кажучы ужо пра тое, што толькі ў падлеткавым узросце мне стабільна сталі падабацца станоўчыя героі, а ў дзяцінстве - збольшага заўзела за адмоўных. (Адукацыя дапамагае намацаць: адмоўная самаідэнтыфікацыя, другая стадыя паводле Колберга, унутранае дзіця, цёмны бок унутранага дзіцяці...).

Хаця канешне тут пытанне (у тым ліку да псіхолагаў): як працаваць з адмоўнай самаідэнтыфікацыяй, каб вынік быў станоўчы а не адмоўны?

 

Уласна, з традыцыяй Хэлоўіна у мяне - акурат як з некаторымі іншымі багаслоўска-сацыяльнымі пытаннямі: адказу няма, але кансерватыўны падыход не дае вычарпальнага адказу.

А болей за ўсе хэлоўіны палохае мяне трэнд забароны, які дэманструюць многія рэлігійныя людзі (далёка не толькі хрысціяне). І гэты трэнд, мяркую, - антыжыццёвы. І ў забароне хэлоўінаў мне бачыцца болей небяспекі, чымсі ў саміх хэлоўінах...

Святыя Божыя, маліцеся Богу аб нас! Каб нам радаваць Яго і адно аднога разнастайнай прыгажосцю...

Са святам усіх святых, дый memento mori!

Змаганне за жыццё: шкодныя парады 08.10.2016 13

Паступова і паступальна да чалавецтва даходзіць, што кожны чалавек - гэта чалавек, і яго маюць датычыцца ўсе чалавечыя правы... Да прыкладу, з горам папалам мы зразумелі, што чарна- і жаўтаскурыя, жанчыны, дзеці - гэта людзі, чые інтарэсы маюць быць улічанымі ажно на роўных з інтарэсамі белых гетэрасэксуальных мужчынаў.
(Так, карцінка цікавая і тым, што свядомы антырасізм тут выпадкова спалучыўся з падсвядомым, моўным, сэксізмам...).

Рух супраць абортаў нібыта давяршае справу лорда Ўілберфорса і Марціна Лютэра Кінга. Змагаючыся за правы апошняй катэгорыі людзей, якой адмоўлена ў якіх бы то ні было правах чалавека - дзяцей на эмбрыянальнай стадыі развіцця. А "Чорны Пратэст" нібыта працягвае справу Ку-Клукс-Клана і тых алабамскіх актывістаў, якія масава пратэставалі супраць навучання чорных студэнтаў ва ўстановах, якія раней былі толькі для белых...

Але ёсць нюанс. Сумны. Праблема  у тым, што рух за жыццё напоўніўся мноствам дужа паганых канатацый. У святле якіх нават "Чорны Пратэст" выглядае як змаганне за свабоду...

У святле гэтага хачу даць некалькі крытычна шкодных парадаў змагар(к)ам супраць абортаў. На выпадак, калі мы хочам спаганіць рух за жыццё, зрабіўшы яго даволі цемрашальскім і варожым да жанчын. Вось яны.

1. Будзьма апеляваць да "дэмаграфічных" аргументаў. Няхай жанчыны адчуюць, што мы не столькі хочам уратаваць іхніх ужо зачатых дзяцей, колькі прагнем за іхні (жанчын) кошт падвысіць колькасць этнічных беларусаў. Найбольш файна тое, што гэта напаўняе нашае змаганне не толькі сэксізмам, але і этнічным расізмам.

2. Змагаючыся супраць абортаў, будзьма да кучы асуджаць і кантрацэпцыю. Няхай усе зразумеюць, што жыццё ўжо зачатага дзіцяці не болей важнае, чымсі аскетычнае самаабмежаванне згодна з адным з пунктаў гледжання ў хрысціянскім багаслоўі. Паставіма знак роўнасці паміж знішчэннем ужо наяўнага дзіцяці і ўжываннем прэзерватываў у ложаку з законным мужам!

3. Зробіма антыабортную прапаганду сродкам рэпрадуктыўнага прымусу. Няхай жанчыны зразумеюць, што нашая мэта - ператварыць іх у дзетародны апарат. І што нам збольшага напляваць на іхнія кар'еры і якасць жыцця і тым болей на іхнія жаданні, інтарэсы і выбары!

4. Каб умацаваць іх у гэтым перакананні, будзьма распавядаць пра "жаночае прызначэнне". І разносіць фемінізм - асабліва калі мы ім ніколі асабліва не цікавіліся і маем пра яго самыя экзатычныя ўяўленні.

5. Напоўніма змаганне супраць абортаў самымі рознымі канатацыямі, але ўсе яны маюць быць цемрашальскімі і не мець дачынення да каштоўнасці жыцця і правоў чалавека. Прапагандуйма смутна зразуметыя "традыцыйныя каштоўнасці", пастаўма побач з кантрацэпцыяй і фемінізмам хоць джынсы, хоць рок-музыку - абы ўсе зразумелі, што мэтай ёсць даць чалавеку, асабліва жаночага полу, як мага меней свабоды. А самае лепшае - яшчэ і прапагандаваць па-мазахісцку зразуметае змірэнне. У прыватнасці, ні ў якім разе не падтрымлівайма змаганне з хатнім насілем.

6. Будзьма змагацца не толькі з абортамі, але і з магчымасцю адмовіцца ад дзіцяці: у выпадку калі жанчына сапраўды не хоча быць маці - няхай яна ня ўбачыць альтэрнатывы аборту! Падтрымлівайма пачварны васямнаццаты дэкрэт прэзідэнта і ні ў якім разе не выказвайся за бэбі-боксы і магчымасць ананімных родаў.

7. Будзьма стыгматызаваць жанчын якія адмовіліся ад дзіцяці: няхай жанчыны зразумеюць, што аборт нясе меней негатыўных сацыяльных наступстваў, чымсі прадстаўленне свайго цела дзеля ўратавання чалавечага жыцця...

8. Абзывайма жанчын, якія зрабілі аборт, забойцамі. Пераконвайма грамадства ў тым, што жанчыны проста мараць рабіць аборты, і што аборты робяцца выключна ад харошага жыцця.

9. Забудзьмася на рэальныя сацыяльна-эканамічныя прычыны страху перад незапланаванай цяжарнасцю. Робіма выгляд, што страх перад беднасцю і страх застацца без падтрымкі не мае ў беларускіх жанчынаў аніякіх падставаў.

10. Будзьма думаць пра правы дзіцяці толькі да таго моманту, як гэтае дзіця нарадзілася, а пасля - наплюйма на ягоныя правы, якасць жыцця і адукацыі. І тым болей на якасць жыцця ягонай маці. Не задумваемся ані пра сацыяльную дапамогу маці і дзіцяці, ані пра змаганне з працоўнай дыскрымінацыяй жанчын увогулле і жанчын з маленькімі дзецьмі ў прыватнасці.

11. Каб пераканаць грамадства, што ня трэба падтрымліваць жанчын і дзяцей - распаўсюджвайма чуткі пра нейкіх міфічных жанчынаў, якія ў краінах з развітай сацыялкай нараджаюць дзяцей дзеля атрымання "сацыялу". Будзьма такім чынам сцвярджаць, што выхаванне дзіцяці - гэта так танна і лёгка, што затрачаныя грошы, энэргія і час з ліхвой пакрываюцца невялічкімі сацыяльнымі выплатамі! (Насамрэч, нават у Бельгіі на дзяцей нават у грошах затрачваецца многа болей, чымсі складаюць даплаты на дзяця, ужо не кажучы пра іншыя затраты - але няхай пра гэта ніхто не ведае). Таксама абвінавачвай жанчын-маці, якія справядліва патрабуюць падтрымкі грамадства, у карысліваці, эгаізме, тунеядстве і гд.

12. Прапаведуйма, што жыццё гэта боль. Не маючы пры гэтым на ўвазе, што ўсе мы пакліканыя дзейна дапамагаць бліжнім, намагацца зменьшыць боль і павялічыць нагоды для радасці! Папросту заклікайма да пакутаў і да адмовы ад задавальненняў, у тым ліку там дзе ў гэтым няма неабходнасці. Хай жанчыны адчуюць, што мы не зацікаўленыя, каб яны былі шчаслівымі і паспяховымі!

13. Будзьма працягваць дыскрымінаваць жанчын. Асабліва ў працоўнай сферы. Выказваемся супраць узяцця на працу жанчыны з маленькім дзіцёнкам - яна ж будзе сыходзіць на бальнічныя! І гэта выключна яе праблемы, ведала ж на што ішла калі нараджала! Трэба было своечасова рабіць аборт,ну ці калі яна супраць абортаў то ці сэксам не займацца, ці дома сядзець!.. Пры наяўнай магчымасці плацім жанчынам меней, чым мужчынам, нават за аднолькавую працу. Калі толькі ёсць выбар, прасунуць вышэй па кар'ернай лесвіцы мужчыну ці жанчыну - безумоўна выбіраем мужчыну, нават калі ён самы лянівы і найменей кампетэнты супрацоўнік.

14. У дадатак робіма высілкі, каб аддзяліць жанчын з немаўлятамі ад астатняга грамадства. Выказваемся супраць іх прысутнасці ў грамадскіх месцах, прынамсі супраць кармлення дзяцей у грамадскіх месцах. Туды і сюды не дазваляем уваходзіць з дзецьмі... Хай маці апынаюцца ў ізаляцыі. Асабліва гэта працуе, калі дзеці зусім маленькія!

15. Разглядаем мацярынства як нешта такое, што жанчына робіць выключна для сабе. З гэтай нагоды - ніякай грамадскай салідарнасці з дзетнымі жанчынамі, і тым болей ніякай думкі пра неабходнасць хаця б часткова кампенсаваць жанчыне яе эканамічныя, сацыяльныя, фізіялагічныя і эмацыйныя ахвяры!...

Напэўна, можна прыдумаць яшчэ мноства парадаў. Але і пазначанага дастаткова, каб дыскрэдытаваць барацьбу за жыццё і дапамагчы грамадству успрымаць права на аборт ледзьве не як адну з грамадзянскіх свабодаў. І напоўніць нашыя шэрагі жэнаненавіснікамі, расістамі і прыхільнікамі дыскрымінацыі, аматарамі аўтарытаршчыны. Што дапаможа прыхільнікам свабоды і гуманізма перайсці ў лагер змагароў за аборты, а не за жыццё.

Невялічкая праблемка ў тым, што некаторыя парады супярэчаць адна адной як тыя сэксісцкія стэрэатыпы. Але калі не замарочвацца наконт логікі, то рэальна можна выканаць усё! Дый у дадатак яшчэ і іншымі спосабамі нашкодзіць дзецям, жанчынам і ўсяму чалавецтву.

Ну і цешу сабе спадзевам, што, калі таварышы будуць рабіць адваротнае гэтым парадам - рэальна зрабіць так, каб дзеці і жанчыны засталіся жывымі і ва ўсіх сэнсах здаровымі!..

Альтэрнатывы аборту 25.09.2016 2

Калі бы я была прыхільніцай калектыўнай адказнасці, то сцвярджала бы, што аборты - пакаранне чалавецтву за тысячагоддзі прыгнёту жанчын. За рэпрадуктыўны прымус, за сацыяльны дыктат, які за нас вызначаў, якімі нам быць, якія мець жаданні, патэбы і паводзіны. За абмежаванне нашай актыўнасці і свабоды дзеля патрыярхальных амбіцый "працягвання роду"... Кушай з масліцам, дарагое Чалавецтва: як ты забівала частку нашай душы, нашых жаданняў, так мы зараз можам забіць частку табе! Папросту выдварыўшы непажаданых Бліжніх прэч са свайго ўласнага дому, свайго цела - не дачакаўшыся моманту, калі гэтыя людзі зробяцца здольнымі выжыць па-за ягонымі межамі...

Але я не прыхільніца змрочнай ідэя калектыўнай адказнасці і тым болей помсты. Тым болей, што сапраўдная прычына абортаў - не злоба і не нянавісць, а страх і неабароненасць жанчын у экстрэмальнай сітуацыі незапланаванай цяжарнасці.

Варта задумацца над парадоксам: чаму права на аборт успрымаецца жанчынамі як адна з грамадскіх свабодаў? Варта выслухаць аргументы апалагетаў абортаў - дзеля таго, каб вызначыць, якая можа быць альтэрнатыва аборту.

Асноўным аргументам апалагетаў права на аборт з'яўляецца выбар. Аргумент гэты быў бы слушным, калі бы не адна праблема: дзіця ва ўлонні маці з'яўляецца чалавекам, таму выбар аборту - гэта выбар, які адмаўляе іншаму чалавеку ў праве на жыццё. На жаль, частка змагароў супраць абортаў дыскрэдытуе пралайф-рух тым, што таксама імкнецца абмежаваць чалавечае права выбару. Імкнецца выкарыстаць забарону абортаў як сродак рэпрадуктыўнага прымусу, а таксама як сродак прымусіць жанчын заставацца ў сваіх традыцыйных ролях.

Такія інтэнцыі аказваюць руху за жыццё мядзьвежую паслугу, ад гэтага трэба пазбаўляцца. Трэба шукаць сродкі забяспечыць чалавеку свабоду выбара. Ніякія ідэі высакароднай самаахвярнасці не могуць адмаўляць у свабодзе выбара - бо калі няма свабоды выбара, то якая самаахвярнасць? - Нявольнік не багамольнік!


Ітак, якія мы можам назваць альтэрнатывы аборту?

а) Устрыманне ад інтымных стасункаў.

Сапраўды файная альтэрнатыва. Асабліва патрэбная для тых хрысціянаў, якія яшчэ не ўступілі ў шлюб (саромеюся такое пісаць, бо ў самой асабістае жыццё не ідэяльнае, але гэта мне не перашкаджае прапагандаваць ідэял) - і не забароненая для тых, хто ў шлюбе.
Жывучы без сэксу, чалавек нічога не губляе. Энэргія лібідо паспяхова скіроўваецца на іншыя цікавыя рэчы, уключаючы творчасць і грамадскую актыўнасць.

Трэба сказаць, што распаўсюд фемінізму можа адыграць станоўчую ролю ў прапагандзе жыцця без сэксу. Бо менавіта сэксізм з аднога боку патрабуе ад мужчыны адпаведнасць мачысцкаму вобразу і заахвочвае мноства стасунках, а з другога - цісне на жанчыну, каб яна абавязкова была ў нейкіх "атнашэніях", унушае памылковую думку аб няшчаснасці і непаўнавартаснасці жыцця без партнераў, прымушае галасамі мам і сябровак "радзіць рыбёнка для сібя"... Усведамленне, што ўсё гэта сэксісцкая лухта, можа, на нашую думку, істотна знізіць сэксуальнае напружанне ў грамадстве і зрабіць людзей незалежнымі ад апантанага пошуку партнёраў!.. Мяркую, мы робім памылку, абвінавачваючы ў распусце фемінізм а не сэксізм. Якраз фемінісцкі падыход можа аднавіць страчанае права на асэксуальнаць, на адсутнасць "атнашэній".

Карацей, полавае ўстрыманне - гэта выхад. Але не для ўсіх такі просты. Ды і не стопрацэнтны: на жаль, ніводная жанчына не застрахаваная ад згвалтавання.  

б) Даступнасць неабартыўнай кантрацэпцыі.

Камусьці не падабаецца гэты варыянт, маўляў, прапаганда распусты. Але па-першае, нельга прымусіць людзей, якія яшчэ не вырашылі жыць у хрысціянскай сістэме каардынатаў, строга саблюдаць прынцыпы хрысціянскай манагаміі. Па-другое ж, калі мы хочам каб стала меней распусты і болей цноты, варта не перашкаджаць распаўсюду кантрацэпцыі, а прапагандаваць і хрысціянскія каштоўнасці, і яшчэ паведамляць пра абсалютную неабавязковасць сэксу і паўнавартаснасць жыцця без партнёру.

Ну а хто супраць кантрацэпцыі, той няхай ёю і не карыстаецца. Гонар і хвала людзям, якія прытрымліваюцца сваіх прынцыпаў.

в) Адмова ад дзіцяці.

Вельмі патрэбная альтэрнатыва. Якая амаль адсутнічае ў беларускім грамадстве - і гэта несправядліва!

У нас апраўдваюць аборт, але абсалютна нецярпліва ставяцца да жанчыны якая адмаўляецца ад дзіцяці.

Трэба каб здзейснілася магчымасць ананімных родаў і абсалютная дэстыгматызацыя адмовы ад дзіцяці. Жанчына, якая вынасіла і нарадзіла, мае лічыцца безумоўна высакародным донарам, які ўратаваў жыццё! І за гэта яшчэ, на нашую думку, трэба каб была кампенсацыя.

Жанчынам якія адмаўляюцца ад дзіцяці, шмат чаго прыходзіцца перажыць, уключаючы здзекі ў радзільні. Так быць не павінна! Патрэбная праца і з медычным персаналам, і ўвогулле з грамадствам - з тым, каб адмова ад дзіцяці была рэальнай альтэрнатывай аборту.

г) Сацыяльная абароненасць жанчын-маці.

Часта прычына аборту - не нежаданне мець дзіця ўвогулле, а страх перад сацыяльнымі рызыкамі. Страх гэты заснаваны не на фантомах, а на  рэаліях нашага грамадства.

Патрэбна спыніць жорсткую дыскрымінацыю жанчын якія маюць дзяцей - асабліва ў працоўнай сферы!

Патрэбная арганізацыя грамадства такім чынам, каб нараджэнне і выхаванне дзяцей перастала быць перашкодай у прафесійнай і іншай рэалізацыі жанчын. Слушна аб гэтым казала, да прыкладу, Наста Палажанка: "Лепш бы такія змагары за прагрэсіўнасьць турбаваліся разьвіцьцём сацыяльнай (альбо як цяпер любяць казаць «гендэрнай» палітыкі). І скіроўвалі сваю энэргію туды: дастойны заробак, прэстыжныя працы, гарманічны ў пары дэкрэтны адпачынак. Лепш бы змагаліся за права жанчыны быць маці і прафэсіяналам, за разьвіцьцё дзіцячай інфраструктуры, рэфармацыю дашкольных дзіцячых установаў, каб жанчына магла бесьперашкодна разьвівацца ў абодва бакі як маці і як прафэсіянал, пры наяўным жаданьні."

Вось тыя альтэрнатывы, якія мажлівыя, пры адпаведнай арганізацыі грамадства, ужо сёння.

Можа з цягам часу з'явяцца і іншыя альтэрнатывы. Раптам навучацца, да прыкладу, захоўваць дзіця-эмбрыён па-за межамі мацярынскага арганізму, да прыкладу, у нейкім супер-прасунутым інкубатары! Ну а сапраўдная весялуха пачнецца, калі раптам навучацца перасаджваць дзіця ў матку іншай жанчыны. Ой, весела і страшна будзе нам, пралайфершам, калі ўзнікне магчымасць на справе паказаць сваю ахвярную гатоўнасць уратаваць жыццё дзіцяці, а не толькі вучыць гэтай ахвярнасці іншых...

Дадам у якасці пастскрыптуму, што мне вельмі няёмка разважаць на гэтую тэму, бо мне папросту пашанцавала ў тым, што я не аказвалася ў тых экстрэмальных сітуацыях, у якія трапляе безліч жанчын... І мне прыкра ўспамінаць, як я калісьці расклейвала ўлёткі з выявай эмбрыёна і з надпісам "Мама, я хачу жыць!". Бо зараз я лічу патрэбным ціснуць не столькі на жанчыну ў экстрэмальнай сітуацыі, колькі на грамадства, якое ў агульным здольнае, пры адпаведнай арганізацыі, забяспечыць захаванне жыцця і свабоды выбару сваіх грамадзянаў.

Сильные и независимые... нефеминистки 15.08.2016 1

Чтобы стать феминисткой,нужно быть достаточно сильной, чтобы сказать "нет" общественному давлению. Но в то же время достаточно слабой или во всяком случае уязвимой, чтобы ощутить это давление.
Такой вывод я сделала из парадокса сильных и успешных женщин, которые не считают себя феминистками, и которым довольно неблизки либеральные воззрения.
Это и одна из моих любимых преподавательниц, православная и прекрасный специалист по педагогике и психологии, уважительно относящаяся к студентам, - которая тем не менее в упор не видит масштаба проблемы "православного" давления, авторитарности в околоцерковной среде. Это и подруга подруги- волевая и тоже православная женщина-прокурор, которая тем не менее распространяет видео о Майдане как о хазарском заговоре и говорит что Европа погрязла в разврате... Ах да, забыла еще одну даму, преподавательницу английского, уверенную и свободную в общении, которая открыто говорит что ее не тянет замуж - но которая при мне идеализировала прошлое и передавала информацию о том, что революция 17-го состоялась из-за морального падения вследствиии того что украинцы принесли в церкви западные распевы, менее высокодуховные, и стали потом службы сокращаться, люди разленились и пошло-поехало....
Эти женщины не видят опасности сексизма и других авторитарных идей - из-за своей силы. На них не надавишь - настолько, что они и не чувствуют давления. Что ж, на практике они на правильном пути, у них нет проблем с тем чтобы уметь сказать: "Руки прочь, прочь от меня!" (с). Но в теории имеются известные пробелы. Если к дверям не подходят ключи, то они вышибут двери плечом(с) - или продолжают пользоваться отмычками, но не требуют равный для всех комплект ключей.
Хм, еще только сейчас заметила, что все сильные и независимые нефеминистки у меня - православные. Возможно, это не только из-за известной распространенности среди православных авторитарных идеологий, но и оттого, что вера все дает силу. Даже наверняка второе! Ну, может еще кого вспомню. Маргарет Тетчер не в счет, я ее лично не знала.

Сакралізацыя і дэсакралізацыя краіны 14.08.2016

Дайшло як да жырафы. Падчас заняткаў фемінізмам сустрэла на сайце дый па-новаму ўбачыла дыскусію гадовай даўніны - пра выяву жанчыны-вершніцы ў гербе "Пагоня".


Можна задумацца нават не пра захапляльны сэксізм, не пра тое якая гэта феерычна - палічыць за абразу выяву жанчыны замест мужчыны на кані ў нацыянальным гербе. http://www.svaboda.org/a/26906268.html


А пра тое, што мастак жаліцца на дэсакралізацыю нацыянальнага сімвалу. Задумацца ў хрысціянскім кантэксце.


Ці ня ёсць грахом якраз сакралізацыя нацыянальнага сцяга і герба - грахом ідалапаклонства?..


Свяціць варта толькі Бога. І чалавека, створаная паводле Ягонага вобразу і падабенства, істоту, якую Бог любіць і нас заклікае любіць. А нацыянальныя сімвалы самі не святыя. Сакралізаваць можна кроў, пакуты, пачуцці ЛЮДЗЕЙ, якія змагаюцца за Айчыну - але не саму краіну ці дзяржаву. Саму краіну, культуру, дзяржаву, мову - якраз і варта дэсакралізваць.


Дэсакралізацыя ня значыць адсутнасці любові ці захаплення. Захапляемся ж мы коткамі і кветкамі і Венерай Мілосскай, і клапоцімся і ахоўваем гэтую прыгажосць - не пакланяючыся і не сакралізуючы!


Я за дэсакралізацыю Беларусі і беларускасці. Прынамсі, таму не люблю пісаць слова "Радзіма" з вялікай літары. Таму кажу часам "эрбэшка". А выраз "Радзіма-маці" нават здаецца блюзнерскім: як можна краіну параўнаць з маці, чалавекам які нам пастаянна дапамагаў і расціў нас?.. Як можна сваю маці ставіць на адну дошку з кавалкам зямлі ці дзяржаўным утварэннем?..


Беларускі ці ўкраінскі сцяг самі ад сабе для мяне не святыя. Але cвятое для мяне іншае: свабода, ЧАЛАВЕЧАЯ свабода, за якую змагаюцца ЛЮДЗІ, да прыкладу на плошчах і майданах. Святыя для мяне і жыцці ўсіх іншых ЛЮДЗЕЙ (як мінімум тэарэтычна святыя, хаця як убачыш на гэтым вобразе Божым "георгіеўскую" стужку, то адразу хочацца здзейніць грэх страшнага блюзнерскага нечалавекалюбства, але Хрыстос такі забараняе, вось незадача, болей за тое, Ён можа і сам прыйсці да цябе з георгіеўскай стужкай і папрасіць хлеба, з Яго станецца...).

Калі аддаваць сваё жыццё за культуру ці мову - то не таму, што яны самі святыя, а дзеля любові да людзей, якія рызыкуюць страціць гэтае багацце, застацца абдзеленымі. Беларусь - гэта ЛЮДЗІ. І калі яна святая-сакральная, то толькі ў гэтым сэнсе.

Бабулін пашпарт, ці Незаўважаная дыскрымінацыя 11.08.2016

Калі кажуць пра дыскрымінаваныя групы, надзвычай рэдка ўспамінаюць пра пажылых людзей. Між тым, гэта жорстка дыскрымінаваная група ў беларускім грамадстве. Ім адмаўляюць у наяўнасці тых нармалёвых патрэбаў і жаданняў, якія ёсць у астатніх людзей: гожа апрануцца, да прыкладу, схадзіць у кавярню, ці атрымаць якаснае лячэнне замест "а чаго вы хочаце, узрост!". Іх прымушаюць адмовіцца ад сваіх патрэбаў, ахвяраваць усім дзеля дзяцей і ўнукаў...
Гэта крыху падобна да праяваў дыскрымінацыі іншых групаў, пра жорсткае ўшчамленне правоў якой мала хто задумваецца - жанчын якія маюць дзяцей, асабліва маленькіх (іншая тэма, закранутая у папярэдніх допісах).
Уласна, розныя дыскрымінацыі да болю падобныя ў сімптомах. За табой не прызнаюць тых жа самых жаданняў і патрэбаў, што за іншымі; выражэнне такіх патрэбаў лічыцца за анармальнасць, дурноту ці эгаізм; табе выдаюць спіс рэчаў, чым табе прадпісана займацца, і не разумеюць выхаду за межы стэрэатыпаў... Знаёма, спадарыНІ?..
Гэта вельмі важная і недаабмеркаваная тэма.
У святле праблемы эйджызма (дыскрымінацыі паводлe ўзросту) зусім па-новаму прачытваецца эпахальны жарт пра "акцыя "ратуй радзіму": у дзень выбараў схавай бабулін пашпарт". Паводле жорсткай дыскрымінатыўнасці гэта ўзровень далёка не анекдота пра чукчу ці бландынку. А недзе каля жартаў пра згвалтаванні ці халакост. Пажылым людзям адмаўляецца ў разумовых здольнасцях, змяшчаецца заклік пазбавіць іх выбарчага права, плюс адняцце пашпарта - адназначная нават не метафара, а праява рабства.
На жаль, гэты жарт смешны. Таму што рэжым нажыўся на пажылых людзях, траўмаваных вайной і таму гатовых знізіць свае запыты за абяцанне "стабільнасці" і з прыказкай (не дурной, дарэчы...) "абы не было вайны".
На шчасце, пенсіянер ужо іншы пайшоў. Пайшло на пенсію пакаленне маёй мамы, якое хоча не толькі выжыць і часам дазволіць сабе глазіраваны сырок ці сасіску, а яшчэ і ў кафэ пасядзець, і спадарожнічаць, дый апрануцца не ў старэнькае паліто.
На жаль, рэжым адразу на гэта і адрэагаваў. Ушчамленнем пенсіянераў.
Але ад нас залежыць як мінімум тое, будзем мы самі ўдзельнічаць у іх дыскрымінацыі, ці не! Ці будзем мы згаджацца, што бедны пенсіянер - норма і "колькі яму трэба", і г.д...
Будзьма салідарнымі! Памятайма, што ў Іншага - будзь-то стары чалавек, будзь-то жанчына з немаўлём на руках - такія ж самыя як у нас жаданні і патрэбы. Ім так жа хочацца манікюру ці фітнэсу, кубку кавы ў кавярні, падарожжа...
А межы і формы сваёй ахвярнасці кожны абірае сам. Інакш гэта не высакародная ахвяра, а звычайны гвалт. То датычыцца і жанчыны, якая мела "нахабства" перавесці позірк ад калыскі ў люстэрка ці фэйсбук, і дзядулі, які меў "нахабства" закахацца.
Даўно сорамна мне ад таго, як я часам паводзіла сабе з маёй бабуляй, Царства ёй Нябеснае. А пасля публікацыі Юліі Чарняўскай "Старикам здесь не место" http://news.tut.by/society/507234.html на Tut.by адчула няёмкасць і ад таго, што смяялася з жарту пра "схавай бабулін пашпарт".
Будзьма салідарнымі!

Пра крызіс сям'і і сэксуальнай маралі 29.07.2016 53

Модна казаць пра крызіс сям'і. У якасці прыкметаў крызіса прыводзіцца колькасць разводаў і абортаў, а таксама практыка сужыцельства без шлюбу.

Аборты хацела б разглядаць асобна і ў іншай парадыгме, бо, мяркую, гэтая тэма з сям'ёй і сэксуальнай мараллю звязаная толькі ўкосна, затое наўпрост - з правамі чалавека, таму - аб іншым. Застаюцца - разводы плюс сужыцельства без жадання ўзаконіць стасункі. А, і канешне ж любыя монстры - ЛГБТ і фемінізм, якія таксама нейкім бокам абвінавачваюцца у крызісе сям'і.

Патрыярх Кірыл любіць нагадваць, што слова "крызіс" у арыгінале азначае "суд". З задавальненнем скарыстаю з гэткае метафары, бо сапраўды лічу, што зараз адбываецца - суд гісторыі. Над інстытутам сям'і.

Суд папросту ў тым, што зараз зрабілася магчымым паспяхова выжыць без сям'і. Прычым і для мужчыны, і для жанчыны.

І гэткая магчымасць была скарыстаная масава - безліч людзей пабегла прэчкі з гэтага інстытуту.

Хтосьці кажа пра недахоп маралі. Ня ведаю... Як па мне, дык - раней людзі не разводзіліся і заставаліся ў шлюбе не таму што былі такія маральныя ці поўныя любові, а таму што выжыць інакш было праблематычна, тым болей выжыць камфортна. Інакш кажучы, уражвальна нізкі працэнт разводаў у ідэялізаваныя Старыя Добрыя Часы - не ад маральнасці, а ад безвыходнасці.

Ну і стала бачна, колькі насамрэч праблемаў, насілля, тыраніі накапілася ў інстытуце сям'і. Наколькі прыемней жывецца - пры ўмове паспяховага выжывання! - без шлюбу, чымсі ў непаспяховым шлюбе...

Інстытут сям'і пачаў бурыцца там, дзе раней ён трымаўся на фізічным выжыванні і сацыяльным самазахаванні ці навязаным абавязку.

Бурыцца ён і там, дзе ён трымаецца на тэарэтычным палажэнні, што разводзіцца нельга. (У маім выпадку такое тэарэтычнае палажэнне прадоўжыла шлюб гадкі на два. Хаця нехта мажліва з пакутніцкай стойкасцю церпіць да самай смерці).

Але там, дзе шлюб трымаецца на іншым фундаменце, напрыклад на любові, узаемнай павазе, маральнай падтрымцы - там ён паспяхова і трывала стаіць і не ламаецца. Ва ўсялякім разе, мне так падаецца...

Калі кансерватары разважаюць пра сямейныя праблемы, то ўзнікае выраз, які мяне палохае: "ЗАХАВАЦЬ сям'ю". Не вылячыць, не зрабіць так каб чальцы сям'і добра і камфортна сабе ў ёй пачувалі, а - абы захаваць, абы не развяліся. Захаванне сям'і нібыта ператвараецца ў спробу прымусіць людзей застацца ў сям'і. Калі не сілай, то маральным абавязкам.

Інтэнцыя зразумелая, бо Сам Госпад вельмі негатыўна выказаўся пра разводы (Мф 5:32). Каментароў тут можа быць мноства, ёсць у мяне і ўласныя думкі, але багаслоўскай адукацыі няма таму ня буду ўдавацца. Удамся лепей у іншы цікавы фенамен, і вось які.

Пагадзіцеся, спадарства, і хрысціянскую строгую манагамію, і ўвогулле хрысціянскую мараль - мы разумеем збольшага тэарэтычна! Гатовая паспрачацца, што большасць практыкуючых хрысціянаў з агідай ставіцца да сужэнскай здрады і распусты ў стылі "направа і налева". Але калі пра болей строгія аспекты сэксуальнай маралі  - гатовая паспрачацца, што хрысціяне падпарадкоўваюцца гэтаму як сістэме рытуальных забаронаў, сэрцам не разумеючы іх сэнсу.

Што не адмаўляе годнасці такога саблюдання, з высакароднай матывацыяй дагаджэння Богу. Але ж "...ўвесь закон у адзін сказ укладваецца: «любі блізкага твайго, як самога сябе»" (Гал.5:14). Сэксуальная мараль - пашырэнне запавету "не пралюбадзейнічай". А як гэты запавет звязаны з любоўю да бліжняга? - Пытанне на мільярд!..

А цяпер кінем позірк на тых, каго кансерватыўныя хрысціяне маюць звычку  дэманізаваць і вінаваціць у разбурэнні хрысціянскай сям'і і маралі: на феміністаў і феміністак, а таксама на тых хто за роўнапраўе ЛГБТ.  Кансерватары ўспрымаюць такіх людзей і сацыяльныя групы як сілу,знешнюю ў адносінах да хрысціянства – што як мінімум спрэчна, бо сярод актывістаў антыдыскрымінацыйнага напрамку нямала практыкуючых хрысціянаў, а сам напрамак трымаецца на каштоўнасці любові да чалавека,  а значыць на адным з двух галоўных хрысціянскіх запаветаў (Мф 22:34).

Заўважым, што, насуперак стэрэатыпу аб разбурэнні асноваў маралі, актывісты "леваліберальнага" напрамку многа ў чым выступаюць якраз за болей строгую мараль. Феміністкі безумоўна супраць гвалту над жанчынамі і апраўдання такога гвалту, а таксама, як правіла, супраць прастытуцыі, супраць прадстаўлення аголенага жаночага цела як аб'екту пажадаў (аб'ектывацыя). Фемінізм і абарона правоў ЛГБТ карэлююць з нецярплівасцю да педафіліі (пашыранай да непрыяцца сэксуалізацыі непаўналетніх любога ўзросту). Людзі "ліберальных" поглядаў таксама супраць сямейнага гвалту над жанчынамі і дзецьмі. Гэта абвяргае міф пра "усёдазволенасць" і прымушае нас зразумець: пакуль мы вінавацім грамадства ў маральных падзеннях, у ім ідуць напружаныя маральныя дыскусіі.

А мажлівы сэнс гэтых дыскусій - вяртанне ў сэксуальную мараль страчанага сэнсу любові да бліжняга.

Уявім сабе дыскусію паміж ультраправым кансерватарам (які, напрыклад, лічыць што жонка мае слухацца мужа, супраць контрацэпцыі і разводаў не кажучы ўжо аб аднаполых шлюбах) - і левалібералам (які за жаночае роўнапраўе, за неабавязковасць шлюбу і дзетанараджэння, а таксама за легалізацыю аднаполых шлюбаў).

Калі гэта два годных і гуманных чалавека, то яны мабыць знойдуць і многа агульнага. Але я зараз пра іншае, і вось пра што.

Кансерватар будзе абгрунтоўваць свае палажэнні Божымі ўстановамі (калі ён хрысціянін), мараллю, традыцыяй, ну яшчэ мажліва "дэмаграфічнымi" аргументамі (у якіх можа выявіцца няблага расізму але то таксама іншае). Вельмі мала ў яго знойдзецца пераканаўчых аргументаў, звязаных з любоўю да чалавека. Акрамя, хіба хрысціянскага ведання, што, калі чалавек будзе жыць паводле Божых установаў то яму будзе лепей, і акрамя яшчэ пазіцыі па абортах (калі кансерватар будзе напіраць менавіта на каштоўнасць жыцця і на тое што дзіця ва ўлонні маці ёсць чалавекам, а не пойдзе у рыторыку "традыцыйных каштоўнасцяў").

А вось пазіцыя леваліберала будзе цалкам абгрунтаваная аргументамі, прадыктаванымі любоўю да чалавека, клопату аб тым, каб чалавеку лепей, камфортней і прывольней жылося! Пры гэтым, нагадаю яшчэ раз, леваліберал далёка не ўва ўсім будзе за змягчэнне сэксуальнай маралі - гл. пра непрыяцца гвалту, педафіліі і эфебафіліі, прастытуцыі, аб'ектывацыі...

Дыскусія, якая йдзе сёння - гэта перагляд і сямейнай, і сэксуальнай маралі. Кансерватары прачытаюць “перагляд” як “адмаўленне”, але, на маю думку, ідзе болей цікавы і пазітыўны працэс:  вяртання ў сэксуальную і сямейную мараль сэнсу любові да бліжняга.

Ну а што тычыцца грамадскай маралі, то ў мяне як у аптыміста шклянка напалову поўная. Колькасць разводаў супастаўляльная з колькасцю паўторных шлюбаў. Колькасць усяго насельніцтва супастаўляльная з колькасцю людзей, якія аддаюць перавагу манагамным адносінам і, хоць і не заўсёды рэгіструюць шлюб,  лічаць правільным захоўваць вернасць аднаму чалавеку.

Такім чынам, на жаль, чалавецтва  масава не дацягвае да хрысціянскага ідэялу – але, на шчасце, гэтакжасама масава не кінулася ў распусту, а імкнецца да вернасці аднаму чалавеку, і (дадаю каб зрабіць прыемна кансерватарам) да стварэння сям’і.

У чым слабасць Еўропы?.. 26.07.2016 4

У талерантнасці, мяркуюць некаторыя. У мяккасці, у залішнім гуманізме дадасць нехта. Так зараз модна казаць.
Але мяркую, слабасць Еўропы там, дзе пачынаецца ўстаноўка на закрытасць, размовы пра частковую адмову ад гуманізма, пра дапушчальнасць рэпрэсій. Гэта - капітуляцыя.
Хтосьці бачыць слабасць Еўропы ў левым лібералізме. А мне падаецца, слабасці многа болей у ультраправых. Слабасць тут каштоўнасная: не могуць нічога прапанаваць лепшага за ісламістаў, таму прапануюць хіба закрыцца ў кансерватыўным доміку.
Не ўсе правыя і ультраправыя такія. Многія з іх сапраўды маюць што прапанаваць, а менавіта - хрысціянства. Прычым не традыцыйна-неадрэфлексавана-інэртнае, а жывое і актыўнае. Але паводле маіх несістэматызаваных назіранняў, у такіх правых і многа меней расізму-ксенафобіі-ісламафобіі.
Модна таксама казаць пра адмову ад хрысціянскіх каштоўнасцяў. Але тут цікавае пытанне: у чым бачаць гэтую адмову? Хтосьці бачыць яе ў роўнапраўі ЛГБТ, да прыкладу, у фемінізме і крызісе традыцыйнай сэксуальнай маралі, ва "усёдазволенасці". Але з гэтым не так усё проста. Глядзіце, якая напружаная маральная дыскусія вядзецца вакол сэксуальнай маралі, колькі ў тых жа феміністак непрыяцця гвалту і педафіліі, патрабавання паважаць свайго бліжняга, колькі каштоўнаснага напружання ў патрабаванні каб ніхто не быў дыскрымінаваны паводле тых ці іншых прызнакаў... Тут можа быць замнога памылак, але глядзіце, якое напружанне пошуку - менавіта маральнае, каштоўнаснае напружанне!.. А славутая еўрапейская ўсёдазволенасць - увогуле міф.
А з другога боку: мара пра адмову ад абсалютызавання каштоўнасцей гуманізму і чалавечае свабоды - ці гэта не адмова ад хрысціянскіх каштоўнасцяў?.. Антымігранцкае лоббі - не адмова ад хрысціянскіх каштоўнасцяў?..
У кожнага сваё перажыванне каштоўнасцяў, прынамсі хрысціянскіх. І ў кожнага сваё ўяўленне пра слабасць і сілу, прынамсі Еўропы.
У чым я бачу сілу Еўропы?
У выкладчыцы, якой я ледзьве не сілай усунула грошы за ўрокі французскага вымаўлення, пераконваючы, што хоць я і мігрантка і працую толькі на палову стаўкі але мая фінансавая сітуацыя стабільная і дазваляе плаціць за ўрокі.
У бельгійцах, якія падпісваюцца і збіраюць подпісы супраць дэпартацыі сям'і нашых сяброў-чачэнцаў і нават сюжэт пра іх зрабілі на мясцовым тэлебачанні.
У тых, хто кажа: справімся! - і выходзіць на маніфестацыі супраць ксенафобіі.
І канешне ж у тых, хто замест ультраправых тусовак уступае ў секцыю самаабароны ці запісваецца на курс першай дапамогі. Хто задае сабе пытанне: што канкрэтная я магу зрабіць каб абараніць сабе і бліжніх - і разважае ў тэхнічным накірунку.
І яшчэ ў натоўпах людзей, якія прыйшлі на свята з півам, танцамі і фейерверкам у Генце, якія робяць падобныя мерапрыемствы такімі ж масавымі як і раней - абвяргаючы міф пра баязлівасць еўрапейскага абывацеля.
У тых, хто здольны рызыкаваць, і каго небяспека не штурхае адмовіцца ад сваіх лепшых каштоўнасцяў. Спіс можна працягваць, і ён разнастайны...
А слабасць - у той з'яве, калі нехта пасля тэракту бяжыць галасаваць за папулістаў у стылі Ле Пэн. У страху, які робіцца агрэсіяй. Капітулянцкай агрэсіяй чалавека, які верыць, што найгоршая версія іслама мацнейшая і за Еўропу, і за гуманізм, і нават за хрысціянства, і таму застаецца толькі закрыцца. 
Я, канешне, пра сітуатыўную слабасць, а таксама пра неадрэфлексаванасць. Усе мы баімся і праяўляем слабасць. Не магу абяцаць, што сама не пабягу ў тым напрамку, бо я слабая чалавечая істота, а каштоўнасці, якія зараз мяне трымаюць,абумоўленыя тым, што мне Божай ласкай пашанцавала... Але дай Божа нам сілы - разам і паасобку.

"ЯНеБаюсяСказаць" і спадчына лорда Уілберфорса 17.07.2016 2

Флэшмоб "я не баюся сказаць" прывёў мяне прымусіць узгадаць ‘Amazing Grace’ – фільм пра Уільяма Уілберфорса, чалавека, які шмат сілаў і гадоў аддаў барацьбе за адмену гандля рабамі.

 The painting of the House of Commons by Sir George Hayter

 

Лорд Уільям Уілберфорс і ягоныя таварышы жылі і дзейнічалі ў 18-19 стст. Яны ўздымалі грамадскасць на барацьбу супраць рабства, распавядаючы пра жахлівыя ўмовы транспартыроўкі афрыканцаў, пра высокую смяротнасць падчас шляху ў аковах на перапоўненым караблі. Мастакі візуальна тлумачылі, якія жахі адбываюцца; афіцэры, былыя рабы і іншыя відавочцы бе распавядалі тое што бачылі і перажылі... І грамадскасць абуралася несправядлівасцю, і сотні тысячаў мужчын і жанчын падпісвалі петыцыі супраць рабства. Далікатныя юныя ледзі пераставалі есці цукар, вырашчаны крывёю і потам рабоў - і ў крамах з'явіўся цукар з гордай паметка "вырашчаны свабоднымі людзьмі"... Іншыя парламентарыі білі ў патрыятычны бубен, напіраючы на эканамічны прыбытак ад гандлю людзьмі - які складаў да 80 працэнтаў нацыянальнага даходу...

 

 У рэшце рэшт парламентарыям удалося забараніць гандаль рабамі.

 

Ганебная гісторыя рабства на гэтым ня скончылася. Болей за тое, яна працягваецца і дагэтуль...  Але пабожныя хрысціяне-абаліцыяністы (сябры руху за адмену рабства), разам з грамадскасцю якая прыняла іхнія ідэі - істотна зменшылі колькасць рабаўладальніцкіх зверстваў. І спрычыніліся да таго, што адно з сусветных зверстваў перастала лічыцца за норму.

Калі я чытаю гісторыі пра досвед сэксуальнай агрэсіі, мне здаецца, што адбываецца прыкладна тое ж самае, што ў эпоху абаліцыянісцкіх гравюраў і прамоваў. Грамадства тыкаецца носам у жахлівую несправядлівасць, якая раней была часткова схаванай, а часткова – лічылася за норму. 

 

Што праўда, тут юрыдычная забарона апярэдзіла грамадскае ўсведамленне:  на шчасце, гвалціць забаронена.  Але на жаль, вышукванне віны пацярпелай у сувязі з яе наяўнымі ці меркаванымі паводзінамі-адзеннем-станам-месцазнаходжаннем спрычыняецца да “легалізацыі” сэксуальнага гвалту і харасменту:  дэ-факто сцвярджаецца, што існуюць абставіны, у якіх жанчыну можна гвалціць.  Каб не апынуцца ў гэтых абставінах, добразычлівая грамадскасць прапануе нам добрахвотна сесці ў клетку, формы і памеры якой культурна вар’іруюцца, але па-першае не стопрацэнтна абараняюць, а па-другое – клетка ёсць клетка.

 

Ну а самае страшнае, што абвінавачванне ахвяры робіць досвед гвалту двайной траўмай, дадаючы сацыяльную стыгматызацыю і навязваючы думку, што менавіта пацярпелая  - а не агрэсар! – павінна саромецца ажно да пераезду ў другі горад. Хаця было б болей лагічна, калі б у другі горад пераязжаў той хто здзейсніў напад, а не той, на каго напалі.

 

Ці варта пра такое казаць, гэта ж так непазітыўна! – Крытыка такога кшталту прымушае ўзгадаць эпізод з фільма ‘Amazing Grace’ (у рускім агучванні «Удивительная лёгкость») пра барацьбу лорда Уілберфорда.  Забаўляльны карабель з ледзі і джэнтэльменамі прыплывае ў порт і становіцца побач з разгружаным рабагандлёўніцкім суднам. Музыка спыняецца, ледзі і джэнтэльмены пытаюцца: адкуль такі жахлівы пах? А Уілберфорд, арганізатар гэткай акцыі, тлумачыць, што так пахне той самы карабель, на якім транспартавалі людзей у аковах: “Гэта пах смерці...”.

 

Ці варта было такое паказваць? – Мяркую, варта.

 

Як і артыкулы абаліцыяністаў, посты жанчын пад тэгам “я не баюся сказаць” спрычыніліся да таго, што сацыяльнае зло перастала апрыёры лічыцца за норму. Гэта не споведзь і нават збольшага не тэрапія, а змаганне за права жанчыны на павагу да яе асобы, яе словаў і яе цела.

 

З тае нагоды хацелася б, каб флэшмоб “я не баюся сказаць” і іншыя акцыі супраць гвалту над жанчынамі падтрымалі ўсе тыя, хто найстойваў – хаця бы і з іншай нагоды – на тым, што грэх ні ў якім разе не павінен лічыцца за норму. Бо і харасмент, і тым болей завершаны сэксуальны гвалт – сацыяльнае зло, якое супярэчыць павазе і любові да бліжняга.

Жаночае роўнапраўе як прафілактыка абортаў 09.07.2016 6

Каб дыскусія пра аборты і іх прафілактыку зрабілася плённай - мяркую, трэба сыходзіць з такіх пастулатаў.

А - дзіця ва ўлонні маці з'яўляецца чалавекам.

Б - цела жанчыны з'яўляецца яе ўласнасцю.

Супярэчнасць паміж гэтымі пазіцыямі - ілюзія. Шкодная ілюзія, якая спрычыняецца да таго, што другі аргумент выкарыстоўваецца ў апалогіі аборту, а першы бярэцца на ўзбраенне людзьмі, якія ігнаруюць правы і патрэбы жанчыны...

Першая пазіцыю лёгка аргументаваць не толькі цытатамі з Бібліі, але і звычайным падручнікам біялогіі, які паказвае ўнутрыўтробнае развіццё чалавека, так што робіцца ясна: з моманту зачацця дзіця ва ўлонні маці - жывая істота, якая мае поўны генэтычны код чалавека. Чалавек не развіўся з эмбрыёна ці немаўляці - ён проста быў спачатку эмбрыёнам, потым немаўлём, ну а потым падлеткам і дарослым.

Наконт правоў уласнасці жанчыны на яе цела крыху складаней. Мяркую, некаторыя хрысціяне могуць у адказ цытаваць апостала Паўла, які кажа: «… аддавайце целы вашыя ў ахвяру жывую, сьвятую, Богу спадобную: на разумнае служэньне ваша…» (Рым.12:1) - кажучы гэтым, што свае целы трэба прыносіць у ахвяру. На гэта можна адказаць пытаннем: а ці раіў калі Бог чалавеку прыносіць Яму ў ахвяру тое, што чалавеку першапачаткова не належыць? У Ветхім Запавеце ў ахвяру патрабуецца прыносіць тое, што ўжо належыць чалавеку (хатнія жывёлы, ураджай...). Дзьве лепты, гераічна ахвяраваныя беднай удавой (у Новым Запавеце, Мк. 12:41—44 і Лк. 21:1—4) таксама былі ўласнасцю гэтай жанчыны. Канешне, кожная ўласнасць хрысціянінам асэнсоўваецца як дар Божы, на які толькі Бог мае абсалютнае права - але гэта іншая тэма, якая да таго ж не адмяняе павагі да ўласнасці, зафіксаванай у запавеце "не крадзі".

 

Калі цела жанчыны ёсць яе ўласнасцю, то выношванне і роды варта разглядаць як высакародны акт донарства. Жанчына ахвяруе і рызыкуе чымсьці многа даражэйшым, чым матэрыяльная ўласнасць: сваім целам, часткай свайго здароўя.

Хтосьці лічыць гэта аргументам за права на аборт, кажучы, што нельга прымушаць да донарства. Але ў адказ можна прывесці шэраг сітуацый, калі ратаванне жыцця бліжніх прымушае нас рабіць выключэнні з абсалютнасці права ўласнасці. Прыклады? - Найперш, усеагульны воінскі абавязак у выпадку нападзення на краіну! Дый такая ўласнасць як коні і джыпы - ў выпадку вайны можа быць выкарыстаная ў абавязковым парадку. Ці было добрахвотным, нарэшце, у ваенныя гады донарства крыві? А яшчэ каталіцкае багаслоўе, наколькі ведаю, апраўдвае крадзёж з мэтай ратавання жыцця...

Але ў выпадках, калі ў мэтах ратавання чалавечага жыцця прыходзіцца змушаць чалавека да ахвяравання сваёй маёмасцю, узнікае пытанне: а як мы гэта яму кампенсуем? Ветэраны вайны карыстаюцца справядліва ільготамі і павагай, а таксама бываюць узнагароджаныя. Донары крыві атрымліваюць у нашай краіне грошы. А на што можа разлічваць жанчына, у якой незапланаваная цяжарнасць сталася экстрэмальнай сітуацыяй? На якую падтрымку і салідарнасць? На жаль, пакуль што - у асноўным на добрыя парады і словы аб жаночым прызначэнні, а ў астатнім - на жорсткую працоўную дыскрымінацыю і на затраты, якія грамадства амаль не кампенсуе.

У сувязі з гэтым, у мяне ёсць мара.

Каб прызначылі вялікую прэмію за нараджэнне дзіцяці. Каб на гэтую прэмію можна было камфортна пражыць так паўгадкі!

Прычым я пра прэмію менавіта для жанчыны! Аб дапамозе на дзяцей гаворка пойдзе, калі жанчына вырашыць пакінуць дзіця сабе. А калі не вырашыць - усё адно яна вартая павагі і кампенсацыі! Бо дзеля ратавання чалавека яна ахвяравала нечым нашмат даражэйшай, чымсі грошы, дамы і рэчы - сваім целам! 

Трэба спыніць стыгматызацыю жанчын, якія адмаўляюцца ад дзіцяці, а таксама ў выпадку адмовы не накладаць ніякіх абавязкаў, бо абавязкі наконт дзіцяці маюць ісці выключна ў камплекце з правамі на яго! Таму - сваю справядлівую ўзнагароду за донарства жанчына можа ці выкарыстаць як сродак да існавання ў выпадку экстрэмальнай сітуацыі з немаўлём на руках, ці проста патраціць на свае патрэбы.

Далей - мару, каб прынялі такую антыдыскрымінацыйную меру, як добрыя бонусы працадаўцам у выпадку дэкрэту ці бальнічнага

паводле хваробы дзіцяці. Бо трэба змагацца з працоўнай дыскрымінацыяй жанчын, асабліва жорсткай у дачыненні да жанчын-маці.

Ну і канешне ж неабходна, каб была дастатковая колькасць месцаў у дзіцячых садках, а таксама добрая якасць выхавання і дагляду ў іх.

Для аматараў версіі, што жанчыне лепей быць хатняй гаспадыняй, скажу: так, мажліва для многіх гэта добры варыянт! Але на жаль ніхто не адмяняў сацыяльныя рызыкі гэтага становішча, напрыклад хатняга насілля (фізічнага, маральнага і эканамічнага) ці несправядлівага стэрэатыпу, што нібыта хатняя гаспадыня "не працуе". Таму аматараў умоўна-традыцыйнай сям'і хацелася б бачыць найперш ў шэрагах змагароў за правы хатніх гаспадынь.

У мяне ёсць мара, каб грамадства ацаніла ахвяры і працу жанчыны, якая выношвае і нараджае іншага Чалавека, свайго Бліжняга. І тым болей - працу, рызыкі і затраты жанчыны якая выхоўвае дзіця. І каб гэтыя затраты кампенсаваліся, а рызыкі згладжваліся.

І, калі ласка, без міфаў пра дзетанараджэнне дзеля "сацыялу". Нават у Бельгіі, з яе неблагой сацыялкай, на дзяцей сыходзіць значна больш грошаў, чымсі складае на іх дапамога. І гэта яшчэ без уліку затратаў часу і энэргіі.

У мяне няма дзяцей. Дасць Бог гэтая сітуацыя зменіцца. А пакуль не змянілася - на жанчынаў, якія выхоўваюць дзяцей, я гляжу як на людзей якія робяць за мяне найважнейшую працу: выхоўваюць Чалавека, ахвяруючы свой час і энэргію не эпізадычна, а кожны дзень. І таму справядліва, што іх падтрымліваюць у тым ліку і з маіх налогаў.

А што несправядліва і заганна, дык гэта сумная рэальнасць грамадства, якое карае жанчыну дыскрымінацыяй за саму здольнасць нарадзіць дзіця ў бліжэйшай будучыні, а ўжо за самое дзетанараджэнне ставіць часам на мяжу выжывання. 

Я не бачыла беларусак-дзетаненавісніц! Для беларускіх жанчын у агульным дзеці - самае дарагое і ледзьве не сэнс жыцця.

Затое бачыла - працоўную дыскрымінацыю жанчын з дзецьмі. Бо працавала ў аддзеле, дзе займаліся наборам персанала, у адной буйной сетцы супермаркетаў.

Прафілактыка абортаў абавязкова мае ўключаць барацьбу за правы жанчын увогулле і жанчын-маці ў прыватнасці.

Вобраз жанчыны ў Паўла Севярынца 12.06.2016 17

-такую тэму для кантэнт-аналізу магу падкінуць спадарыням феміністкам. Працэс аналізу будзе прыемным, вынік – таксама.

У арганізацыях, узначаленых спадаром Паўлам, жанчыны дзейнічаюць на роўных з мужчынамі. Досвед змагання за свабоду поплеч з сябрамі абодвух палоў адбіўся, да прыкладу, у тэкстах, якімі Севярынец характарызуе адзінаццаць выбітных актывістак  у кнізе “Маладафронтаўцы”. Паўтаральны матыў там – мужнасць дзяўчын, іх храбрасць у экстрэмальных сітуацыях (да прыкладу, паўтаральны эпітэт – “пантэры баявога спецназу Маладога Фронту”), у спалучэнні з прыгажосцю і жаноцкасцю.

Севярынец на практыцы падтрымлівае жаночае лідарства. І ў МФ, і ў  БХД нямала дзяўчын і жанчын займала і займае кіруючыя пасады (Наста Палажанка-Дашкевіч, Наста Азарка, Любоў Каменева, Марына Хоміч, Вольга Кавалькова...).  У адным з інтэрв’ю спадар Павал выказвае думку, што ў гісторыі Беларусі  жанчыны неаднаразова выступалі як духоўна-маральныя лідары, і прыводзіць у прыклад Еўфрасінню Полацкую і інш.

У кнізе Севярынца “Люблю Беларусь” сярод выбітных дзеячаў беларускай гісторыі ўзгадана нямала жанчын.  Мужчынаў там узгадана, канешне, болей, але якасная рэпрэзентацыя жанчын вельмі годная!

Таксама не хварэе Севярынец на аб’ектывацыю, бо не глядзіць і тым болей не распаўсюджвае сэксісцкія вобразы і ніколі не назаве жанчыну “бабай” ці “цёлачкай” – на жаль, у адрозненне ад некаторых іншых ліберальна-дэмакратычных актывістаў.  Да парнаграфіі і прастытуцыі, відавочна, Севярынец ставіцца цалкам адмоўна і ніколі не прапануе легалізаваць гэтыя ганебна-сэксісцкія з’явы.

У праграме БХД ёсць словы пра антыдыскрымінацыйныя меры наконт працаўладкавання жанчын. Можа быць, гэта адзіная апазіцыйная партыя ў Беларусі, якая ўздымае жаночае пытанне!

Але галоўнае для мяне нават не гэта, а тое, што ў БХД я заўжды адчувала сабе роўнапраўным таварышам. Адчуванне свабоды і падтрымкі сяброў – гэта самае тое для эмпаўэрменту!

Таму, спадарыні-адзінадумцы-феміністкі, завяраю, што спадар Павал дэ-факто наш хаўруснік.  Можна і нават варта пасмяяцца з некаторых яго выказванняў. Але калі разважаць пра асобу, то многа болей за словы і тэорыю важаць справы і практыка!

Унёсак БХД і Маладога Фронту ў роўнапраўе жанчын 10.06.2016 14

Крытыкуючы погляды адной з сяброў БХД адносна ЛГБТ, адзін з лідараў БХД заадно стварыў мем “займацца фемінізмам”. 

Трэба адзначыць, што гэты аўтар стварыў мноства мемаў і брэндаў, некаторыя з якіх былі паспяхова скрадзеныя дзяржавай ("Горад наш!", сардэчка з "Люблю Беларусь")... Але апошні мем выклікаў не бігборды, а інтэрнэт-пацеху, у тым ліку са скрыншотамі размовы, у якіх ахвярны змагар за беларускую свабоду выглядае ледзьве не праціўнікам жаночага роўнапраўя.

Адкінуўшы ўбок цікавае пытанне аб тым, чаму грамада так “плаўна” перайшла ад ЛГБТ да фемінізму, - паразбірамся з рэальнай сітуацыяй з роўнапраўем жанчын ў хрысціянскім сегменце беларускай апазіцыі.  

У якасці прыкладу возьмем БХД і Беларуска-Еўрапейскае Задзіночанне (у якіх актыўнічаю непасрэдна), а таксама Малады Фронт (з якім шмат перасякалася).

Грамадзянская актыўнасць жанчыны там натуральна з’яўляецца нормай.  Падчас акцый і дыскусій за гарбатай я адчувала сабе роўнапраўным і паважаным таварышам. Што яшчэ асабліва адзначу, дык гэта тое адчуванне свабоды, якое суправаджала мяне заўжды падчас удзелу ў дзейнасці гэтых арганізацый. Ці варта ўзгадваць, што ніхто там мяне не адправіў дамоў варыць боршч?..  Ці варта асобна ўзгадваць, што лідары-мужчыны (Павал Севярынец, Віталь Рымашэўскі, Зміцер Дашкевіч, Зміцер Піменаў) з павагай і заахвочваннем ставяцца да ўдзелу жанчын ва ўсіх акцыях? Скажаце, што гэта натуральна ўвогулле для беларускага грамадства? – Ну, не зусім, бо не ва ўсіх асяродках так...

З пачутых мной за жыццё выказванняў кшталту “палітыка – не жаночая справа” я толькі аднойчы пачула такое ад сябра БХД – што цікава, ад дзяўчыны, зацятай змагаркі, якая прызналася што не жадае прымяраць гэты свой тэзіс на сабе. Але то было раз і ў жартаўлівым тоне, а болей я там ня чула скепсісу наконт жаночага актывізму.

Жанчын у БХД, Маладым Фронце і Беларуска-Еўрапейскім задзіночанні - багата. Каб не быці галаслоўнай, падлічыла колькасць знаёмых (у рознай ступені) сяброў БХД – мужчынаў і жанчынаў. Лічыла спачатку па памяці, потым – па колькасці знаёмых з групаў БХД і МХД ў фэйсбуку. Жанчын атрымалася, паводле пазначаных падлікаў, 53%, 50% і (МХД) 62% !

Сустаршыні БХД, усе чатыры – мужчыны; але хапіла жанчын на кіруючых пасадах наступнага за імі звяна (рэгіянальныя каардынатаркі Таісія Кабанчук і Таццяна Севярынец, кіраўніцы моладзевай арганізацыі (у розныя перыяды) Любоў Каменева і Марына Хоміч, старшыня аргкамітэта Вольга Кавалькова.

У “Маладым фронце” працэнт дзяўчын аказаўся меньшым за хлопцаў – 22%. Што праўда, падлік здзяйсняўся па-іншаму – паводле зборніка інтэрв’ю актывістаў “Маладафронтаўцы”. Але ў астатнім адчуванне тое ж. Сярод найбольш заўважных актывістак – дзяўчыны.

БХД і МФ і Задзіночанне - дужа каштоўныя ў плане жаночага, выбачаюся за “лаянку” эмпаўэрмента. Empowerment – узмацненнe, набыццё жанчынамі сілы. Удзельнічаючы ў грамадскай працы, у змаганні  за свабоду, у тым ліку атрымліваючы падтрымку сяброў у гэтым змаганні, актывісткі адчуваюць сабе актыўнымі і адказнымі членамі супольнасці і “баявымі адзінкамі” ў будаўніцтве вольнай Беларусі.

Адной з праблемаў, з якімі змагаюцца феміністы і феміністкі, ёсць аб’ектывацыя жаночага цела ў вобразах, з прадстаўленнем жанчыны як эратычнага аб’екту, не асобы, а прадмета для задавальнення мужчынскіх пажадаў. І вось якраз гэтай праблемы ў МФ і БХД ня бачу! Кансерватыўныя хрысціянскія погляды перашкаджаюць сябрам тыражыраваць пажадліва-камерцыйна прадстаўленае жаночае цела. З іншага боку, не сустракала таксама і прапановаў адпавядаць нейкаму “традыцыйнаму” ці сціпламу стылю ў адзенні.  .

З 35 першых жаночых вобразаў, якія выдаў беларускі гугл на запыт “малады фронт” – 20 вызначаліся выразным эмпаўэрментам, бо жанчына на іх – гэта вобраз адважнай змагаркі-актывісткі! А аб’ектывацыі і дыспаўэрменту не сустрэлася ўвогулле – калі толькі не лічыць за дыспаўэрмент тое, што на двух здымках дзяўчыну хапаюць міліцыянты (калі вы так лічыце, то ад дваццаці адыміце два; але ж гэтае насілле яўна мае не гендэрны характар , а хутчэй выступае атрыбутам ахвярнага змагання на роўных з мужчынамі). Яшчэ ў васьмі вобразах жанчына прадстаўленая ў традыцыйнай ролі (каханне, шлюб). У двух вобразах, што цікава, мужчына трымае на руках дзіця, што паказвае, што сямейна-бацькоўскія абавязкі не лічацца справай адно жанчыны. На фатаграфіях па запыце пераважаюць твары Зміцера Дашкевіча і Насты Дашкевіч (Палажанкі). Гэтыя мужчына і жанчына, каханне якіх развілася на глебе агульнай справы, на роўных зрабіліся тварамі Маладога Фронту, у чым назіраецца гарманічны гендэрны баланс. Наста зрабілася тварам МФ даўно і незалежна ад Зміцера.

Беларуска-Еўрапейская Задзіночанне я не лічыла колькасна ці кантэнтна, бо ведаю толькі ў выглядзе яго бельгійскай частцы, якая гуртуецца вакол грэка-каталіцкага прыходу ў Антвэрпене, і дзе лідар Зміцер Піменаў. Але магу сказаць з досведу, што ў гэтай супольнасці я сустрэла тое ж, што падчас актыўнасці ў БХД: адчуванне свабоды і павагі да сабе,у спалучэнні з хрысціянскай арыентаванасцю.

Абвінавачванні ў антыфемінізме ўзнікаюць у асноўным на глебе таго, што БХД і МФ займаюцца змаганнем супраць абортаў. Тут праблема ў тым, што, калі глядзець тэму змагання з абортамі па грамадству ў агульным, то, на жаль, многа дзе гэта спалучаецца са спробамі прымусіць жанчын заставацца ў рамках сваіх традыцыйных роляў. У той час як у прафілактыцы абортаў можа добра спрацаваць процілеглае – абарона правоў жанчын. Бо фактарам, які правацыруе аборты, ёсць несалідарнасць грамадства з жанчынай і дыскрымінацыя, асабліва – працоўная дыскрымінацыя жанчын якія маюць дзяцей. Але гэта асобная і цікавая тэма.

Увогулле ж, спроба міні-даследвання падцвярджае маё ўражанне: у БХД і ў Маладым Фронце сітуацыя з роўнапраўем жанчын вельмі добрая. Упэўненая, што там справы абстаяць многа лепей, чым у беларускім грамадстве ў агульным.

Тым не меней, актывісты і актывісткі часта скептычна выказваюцца пра фемінізм. Мяркую, гэтая  сітуацыя змянілася бы, калі бы яны азнаёміліся з феміністычнай тэматыкай. Але пакуль што ўвогулле ў беларускім грамадстве “фемінізм” – гэта панятак, зразуметы міфалагізавана.

Читать другие новости