Хто такі Павел Шарамет. 20.07.2016

У 1998 годзе мне споўнілася 16 гадоў, і сямейнай радай было вырашана, што я дарослая дзяўчынка, і мяне трэба выправіць на дыскатэку ў кінатэатар "Пабеда", а то сяджу/ляжу за кніжкамі, і дыскатэкамі не цікаўлюся. Снарадзілі мяне ў кампанію да старэйшай стрыечнай сястры, яна павінна была нада мной узяць шэфства па далучэнні мяне да дзевачкавага свету. Як праходзіла сама дыскатэка, я не прыпомню. Кавалеры, каторыя запрашалі на медлякі, пужаліся маёй беларускай мовы. Карацей, дыскатэка мне радыкальна не спадабалася. Дадому вярталася я на апошнім 57-м тралейбусе, і мяне выйшла сустракаць маці: "Ну як табе, спадабалася дыскатэка?" Я, не выпіўшая, дарэчы, ні граму: "Мама, гэта быў жах, яны не ведалі, хто такі Павел Шарамет!"
Тады, у 1998 годзе, чамусьці менавіта гэта - не ведаць, хто такі Павел Шарамет, крымінальная справа супраць якога была пачатая за быццам незаконны пераход мяжы, - уразіла да глыбіні душы. Гісторыя, разам з Паўлам Шараметам, стала часткай сямейнага падання, і часам мяне тролілі наконт маіх новых кавалераў - а ён ведае, хто такі Павел Шарамет? Я даўно абяцала Паўлу расказаць гэтую гісторыю, але ніяк не даходзілі рукі, не было нагоды, ды і кожна раз, калі ён аб'яўляўся ў мэсанджары ці скайпе, я хавалася, бо гэта значыла, што зараз будзе ціснуць, што-небудзь напісаць у блог на "Партызан", а пісаць я ленавалася.
Менавіта з-за "Беларускага Партызану" - перадрукоўкі інтэрвію французскага радыё пра падзеі 19 снежня 2010 г. мяне па выніку і звольнілі з працы ў Беларускім Інстытуце Правазнаўства.
Ну вось, а цяпер рукі дайшлі. З'явілася нагода. Павел Шарамет - забіты. А я абяцаю аднавіць свой закінуты блог "На Беларускім Партызане". З апошняга допісу прайшло два гады.

Эра чырвоных кампосцераў 19.07.2014 1

Не паспелі мы нарадавацца ў гарадскім транспарце на новыя электронныя кампосцеры KRG-6K (бартавыя прынтары) за 730 даляраў кожны, як у аўтобусы пачалі вяртацца звыклыя чырвоныя, якія гасяць аднаразовыя праездныя квіткі узорам з дзірачак. Гэтам са мной у роспачы падзялілася кандуктарка аднога з аўтобусных маршрутаў, нагодай для чаго стаў глюк валідатара, які мой праезны на пэўную колькасць паездак распазнаваў як месячны. Як у любым прынтары, у бартавым таксама пачалі скончвацца чарнілы, якімі на квітку выбівалася дата, маршрут і час гашэння талончыка. Адзін след, які пакідаюць кампосцеры - гэта дзірачка, і не ўзорная - у кожнай машыне свая - а проста дзірачка. Паводле словаў кандуктаркі, запраўляць прынтары пакуль не навучыліся, а фірма, якая кампосцеры паставіла ў мінскія траспартныя сродкі грамадскага карыстання, наогул прапала, і цяпер яе шукаюць пажарныя, шукае міліцыя, а таксама шукае арганізацыя з трох літар. А пакуль ужо на чатыры машыны маршрута не скажу якога нумару (а то арганізацыя з трох літар за разглашэнне дзяржаўнай таямніцы возьмецца за жанчыну ў аранжавай камізэльцы) вярнулі старыя чырвоныя механічныя кампосцеры сабекоштам тры капейкі.

Дары волхов и эффект мультипликации 28.01.2014 3

Пресс-служба Минской епархии заявила, что поклониться "дарам волхов" в Минске пришло ни много ни мало 521 тыс. человек - (если брать только город Минск, то это магический "каждый червертый"). Лично меня разобраться с таким количеством подвигла не первая цифра числа 521, красивая и круглая, полмиллиона, сомнительной мне показалась единица в конце, как будто, число не приблизительное, а очень даже точное, что соответствует психологическим механизмам генерирования случайных чисел в случае фальсификации результатов, описанные в теории "последней цифры" как показателя фальсификаций на выборах.

Итак, сначала подсчитаем количество минут. "Дары волхов" пребывали в Минском Доме милосердия с 17 по 24 января, однако доступ к ним был открыт только с 18 по 23 января с 8-00 до 22-00, а также с 19-17 17 января до 1 ночи 18 января, а 18 января доступ начался на полчаса раньше. Итого 89 часов 13 минут, или 5 353 минуты.

Представители БПЦ называли цифру в 60 человек, которые подходили к дарам за минуту, журналисты "Комсомольской правды" подсчитали, что скорость равна 30-40 человекам в минуту. На видео - этом или этом можно увидеть, что человек проводит у "даров" 2-3 секунды, если их целует, скорость касания рукой выше, примерно 1,5 секунд, таким образом, можно считать, что среднее количество подходящих к "дарам" в минуту не более 40 человек.

Простые математические действия умножения дают нам 214 тыс. 120 человек за 5353 минуты, но никак не 521 тыс., хотя прот. Федор Повный утверждает, что "полученные цифры мы даже занижаем. Завышения нет". Попробуем, со своей стороны, завысить мы, и возьмем максимальную скорость 60 человек-минут - получается 321 тыс. 180 человек, все равно разница в 200 тыс. выходит. Не спасет ситуацию и попытки накинуть лишние часы - пусть по два в день (т.е. по 120 минут за 6 дней), получается ("6 дней"*16 часов"+6 часов 17 января)*"60 минут"*"60 человек"= "367 тыс. 200 человек" и ни человеком больше.

При количестве людей в 521 тыс. человек скорость прохождения людей должна была бы составлять около половины секунды на человека ("321180 секунд"/"521000 человек" = "0,6 секунд на человека" или "1,6 человек в секунду").

Возможно, мы столкнулись с чудесным явлением, вызванным присутствием "даров магов" (по-гречески волхвы именно магами и называются), таким, как "умножение людей". Возможно в присутствии "даров" время замедляется, а процессы ускоряются?

Митрополит Павел "раскрывает карты" о своем гражданстве и личном секретаре 23.01.2014 8

Кроме глобального вопроса - кто же такой новый Экзарх Белорусской Православной Церкви Митрополит Павел (Пономорев), интернет-общественность волновали два вопроса. Во-первых, как будет разруливаться проблема отсутствия у Митрополита Павла белорусского гражданства, кое является по законодательство обязательным требованием к руководителю религиозной организации. А во-вторых, основания невероятно быстрого карьерного роста личного секретаря Митрополита Павла иерея Димитрия Варламова, который в свой 21 год, не закончив семинарию, уже получил в сверх-быстрые сроки священнические награды, которых обычные смертные заслуженные священники ожидают по много лет.

Что касается первого вопроса, то встречаясь сегодня с госсекретарём уже забытого всеми Союзного государства Григорием Рапотой (лично я вообще первый раз в жизни слышу такую фамилию и удивлена, что органы т.наз. Союзного государства функционируют, люди ходят на работу, зарплату получают), Митрополит Павел заявил, что в данный момент является гражданином Российской Федерации, а белорусское гражданство получать только планирует. Таким образом, с точки зрения закона, непонятен статус любых решений, которые будет принимать Митрополит Павел на своем посту в качестве руководителя религиозной организации - в т.ч. легитимность кадровых вопросов (увольнения работников, прием на работу, назначения и т.д.). Также Митрополит Павел заявил, что "я готов, не отказываясь от российского гражданства, принять и белорусское", что опять же, является нонсенсом в отношении Закона Республики Беларусь "О гражданстве", который предусматривает процедуру получения белорусского гражданства, которое, кстати, не принимают себе, а в которое принимают то или иное лицо. Статья 14 данного закона предусматривает, что лицо, обращающееся с заявлением о приеме в гражданство "не имеет гражданства, либо утрачивает гражданство иностранного государства в случае приобретения гражданства Республики Беларусь, либо обратилось в полномочный орган иностранного государства с заявлением о прекращении имеющегося у него гражданства иностранного государства, за исключением случаев, когда прекращение гражданства иностранного государства невозможно по независящим от лица причинам". Кроме того, Митрополит Павел безосновательно полагает, что "Учитывая, что Беларусь и Россия — это Союзное государство, сегодня, наверное, острой необходимости нет принимать гражданство Беларуси", хотя гражданство Союзного государства, которое в жизни встречается разве что в очереди на паспортный контроль при пересечении границы, не заменяет гражданства Республики Беларусь, а только лишь дополняет его. Граждане Российской Федерации, как и граждане Республики Беларусь, являются гражданами Союзного государства, но это не делает граждан Российской Федерации гражданами Республики Беларусь, равно как и граждан Республики Беларусь - гражданами Российской Федерации. В результате, снежный ком нелегитимных с точки зрения государственного закона решений будет нарастать, и любой, уволенный Митрополитом Павлом работник Минского епархиального управления сможет обратиться с иском в гражданский суд, и выйграть дело (теоретически, конечно), и чем дальше, тем сложнее будет разгребать эти проблемы, не говоря уже о том, что в любой момент на Митрополита Павла можно будет нажать. И здесь вопрос не столько к самому руководителю Белорусской Православной Церкви, сколько к государственным органам Республики Беларусь, которые почему-то не спешат руководствоваться предписаниями Закона. Добавлю небольшой дисклеймер: я считаю в принципе наличие требования белорусского гражданства для руководителя религиозной организации нарушением прав религиозных общин, поэтому я не требую "принять меры" против организации-нарушителя, Белорусской Православной Церкви, но показываю правовые последствия игнорирования предписаний закона.

Второй вопрос, менее глобальный и скорее, внутрицерковный, касается нарушения (или, скажем так, игнорирования) документа Положения РПЦ "О наградах", которое предусматривает сроки и очередность получения клириками наград, а также практики награждения, принятой в Белорусской Православной Церкви. Это приводит к дисбалансу, когда только что рукоположенный и годящийся в сыновья более заслуженным священнослужителям молодой (не достигший даже канонического возраста к рукоположению) парень имеет награды и занимает, соответственно, более почетное положение, чем эти заслуженные священники. И основания для такого стремительного карьерного роста не очивидны, заслуги студента пятого курса семинарии иерея Димитрия Варламова церковному сообществу неизвестны. Митрополит Павел решил приподнять завесу тайны, и "накидывая на наш роток свой платок", заявил, что "Он работает со мной уже более 6 лет. И то, что ему дано в последнее время, это нормальное явление в нашей жизни". В жизни Рязани, наверное, это нормальное явление, когда 14-летний парень (а именно столько было Димитрию Варламову более 6 лет назад) является сотрудником епископа, но лично для меня является новостью учет детских и подростковых лет служения для последующей карьеры. Встречались мне и трехлетние чумазые мальчуганы, которые прислуживали в церкви, и соответственно, к моменту восемнадцатилетия могли бы сразу становиться протоиереями (как в царской армии - запишем в полк с детства, ко времени идти в армию юноша сможет уже достигнуть офицерского звания). Но вряд ли такой подход поспособствует повышению авторитета нового главы Белорусской Православной Церкви.

update. Я, конечно, понимаю, что все это такие мелочи, по сравнению с происходящим в братской нам Украине.

Гугл-транслейт: абарона кананічнай тэрыторыі РПЦ 03.01.2014 1

Пакуль мы чакаем з Разані новага мітрапаліта Мінскага і ўсяе Беларусі Паўла, Усясветны Патрыярх Варфаламей заявіў у сваёй навагодней казані: ''Το Οικουμενικό Πατριαρχείο είναι η Μητέρα Εκκλησία του Σλαβικού κόσμου'', што значыць, "Усясветны Патрыярхат з'яўляецца Царквой-Маці для славянскага свету". Гэтыя словы Ўсясветнага Патрыярха, хоць і сказаныя пра сувязь з Праваслаўнай Царквой Чэхіі і Славакіі, якая перажывае не лепшыя часы, гучаць у піку Маскве, асабліва пасля Сіноду 25-26 снежня, дзе акрамя прызначэння новага беларускага мітрапаліта быў прыняты таксама дакумент, у якім аспрэчваліся прэтэнзіі (рэальныя ці прыдуманыя) Усясветнага Патрыярхату на першынство ў праваслаўным свеце - Позиция Московского Патриархата по вопросу о первенстве во Вселенской Церкви, а тым больш кранае пытанне "Рускага свету", які нястомна прапаведуе Патрыярх Кірыл. Апошні нагадаў сёння Мітрапаліту Паўлу, пасылаючы яго ў Беларусь, што задача новага беларускага Мітрапаліта - "в хранении единства исторической Руси, которая, несмотря на многие слабости и разорения, в том числе века ХХ-го, продолжает оставаться великой духовной и цивилизационной силой современного мира".

Жаданне прадстаўніка славянскага свету прачытаць словы пра ролю ў ім Усясветнага Патрыярхату, салодкія для кожнага, хто ўжо жадае ў Канстанцінопальскі Патрыярхат, але які грэцкую мову яшчэ не вывучыў, прыводзяць да неабходнасці выкарыстоўваць гугл-транслейт. І тут высвятляецца цікавая рэч. Калі ўвесці пазначаную фразу "Το Οικουμενικό Πατριαρχείο είναι η Μητέρα Εκκλησία του Σλαβικού κόσμου", то ў акенцы з рускай мовай (беларускі пераклад таксама адбываецца праз рускую мову) яна пераўтвараецца ў  тэкст наступнага зместу: "Русская Православная Церковь является Церковью-Матерью славянского мира'', перакладаючы "Усясветны Патрыярхат" як "Русская Православная Церковь". Тут табе і кананічная тэрыторыя славянскага свету, і прэтэнзія на першынство ў свеце праваслаўным. Такі вось "Трэці Рым" на прасторах гугла.

upd. Пры апытанні высветлілася, што дадзеную фразу гугл перакладае па-рознаму. Камусьці, як мне, выдае "Русскую Православную Церковь", камусьці правільны "Вселенский Патриархат".

Патрыярхі "прызямляцца" ў Менску 24.07.2013 12

У Беларусь едзе пакуль не Папа (хаця і Папа таксама - такі тытул носіць грэцкі Патрыярх Александрыі), але цэлы шэраг праваслаўных патрыярхаў і прадстаяцеляў паместных праваслаўных цэркваў. Апроч Патрыярха Маскоўскага і ўсяе Русі, у праграме анансаваныя і Патрыярхі, якія паводле свайго ганаровага рангу займаюць больш высокія за Патрыярха Русі, 1025-годдзе Хрышчэння якой уласна і святкуецца: Патрыярх Александрыйскі і ўсяе Афрыкі Феадор (акрамя таго, што ён носіць тытул Папы, ён яшчэ і "Трынаццаты апостал", і "Суддзя сусвету") і Патрыярх Іерусалімскі Феафіл; апроч на літургіі на Мінскім замчышчы чакаюцца: Патрыярх Грузінскі Ілля, Патрыярх Сербскі Ірыней, Архіепіскап Кіпрскі Хрызастом, Мітрапаліт Варшаўскі Сава, і Мітрапаліт Ціхан, які ўзначальвае Праваслаўную Царкву ў Амерыцы.

Летась Патрыярх Кірыл прылятаў у Мінск на Пакроў, аднак, відаць, памятаючы свае лётныя прыгоды, калі ён ніяк не мог прызямліцца ў Нацыянальным аэрапорце г. Мінска, з-за чаго вымушаны быў адмяніць першую частку праграмы, а ўласна, візіт у Пакроўскі храм г. Мінска, у гэтым годзе быў абраны менш рызыкоўны спосаб перамяшчэння - цягніком. І здавалася б, гэтым разам Пакроўскі храм не дарма рыхтуецца да прыезду такіх высокіх гасцей, бо менавіта адтуль павінен быў пачацца ў панядзелак 29 ліпеня хрэсны ход да Минскага замчышча, пра што ва ўсе храмы была накіраваная інфармацыя з Мінскай епархіі, а некаторыя з іх размясцілі гэтую інфармацыю ў інтэрнэце: вось барысаўскі храм у гонар Дзмітрыя Данскога збірае прыхажан на хрэсны ход ад "Свято-Покровского храма г.Минска (пр-т Победителей, 82)", вось Гродненская епархія збіраецца дастаўляць прыхажан на аўтобусах да Пакроўскага храма а 6-30 раніцы. Вось мінскі чыжоўскі прыход запрашае прыхажан на тое ж месца - у Пакроўскі храм, адкуль хрэсны ход і плануецца пачаць.

Калі я ўпершыню прачытала інфармацыю, што чакаецца тысяч 50 народу, што да Пакроўскага храму будуць дзясяткамі пад'яжджаць аўтобусы з усёй Беларусі, то ў мяне, апроч радасці ад свята праваслаўнай веры, узнік невялікі неспакой адносна ўсёй падзеі, і ніяк не верылася, што ўсяго толькі за некалькі сотняў метраў ад рэзідэнцыі Прэзідэнта ў Драздах, і за некалькі дзясяткаў метраў ад "урадавага мястэчка" дазволяць сабрацца калі не 50-ці тысячам, дык хаця б дзесяці тысяч праваслаўных людзей.

І інтуіцыя не падманула. У новай праграме як ні ў чым ні бывала, ужо ніводным словам не згадваецца Пакроўскі храм, а хрэсны ход пачынаецца ад храма Марыі Магдаліны (вул. Кісялёва, 42), які ад месца святкавання літургіі знаходзіцца ў адлегласці 3 км. Спадзяюся, як і летась, атрымаецца дабіцца ад прэс-службы Беларускай Праваслаўнай Царквы яснасці: куды і а якой гадзіне праваслаўным вернікам прыбываць, каб паўдзельнічаць у хрэсным ходзе?


Дзень Калевалы 28.02.2013 6

Сёння ў Фінляндыі на кожным флагштоку белы сцяг з блакітным крыжом - нацыянальны фінскі сцяг. Стоячы на трамвайным прыпынку, азіраючыся, налічыла не меней за 25 сцягоў у полі зроку, а за кавай і за абедам цукеркі таксама былі ў бліскучых абгортках з тым самым нацыянальным сцягам.
Гэта дзень "Калевалы", фіна-карэльскага народнага эпасу, сабранага ў 19 стагоддзі мовазнаўцам і фалькларыстам (а гэтыя прафесія ў Фінляндыі была папулярная не толькі сто год таму, але і цяпер фальклёр тут у пашане) Іллём Іванавічам Лёнратам (Elias Lönnrot - па-фінску) сярод пераважна праваслаўнага і старааверскага насельніцтва Карэліі. Не толькі сабранага, але і дапісанага, напрыклад, апошняя руна, якая апавядае пра нараджэнне цудоўнага дзіцяці ад Дзевы, месца якому ў Карэліі саступае язычніцтва ў вобразе старога (векавечнага) Вяйнямёнена, хаця і напісана ў стылістыцы эпаса і грунтуецца на народных паданнях, належыць пяру даследніка.
А пяру беларускага перакладчыка з Фінляндыі Якуба Лапаткі належыць поўны пераклад эпасу на беларускую мову непасрэдна з фінскай:

Векавечны Вяйнямёнен
жыў увесь час бестурботна
на палянах Калевалы,
ў пушчах Вяйнёлы зялёнай.
Там спяваў ён свае песні,
спевы-чары, заклінанні.
Дзень за днём спяваў ён песні
і ўначы спяваў пра тое,
як радзіліся напевы...

А вось прыкладна так выконваюць "Калевалу" сёння:




А вось так яе граюць на канцелі, народным інструменце, за стварэнне якога, па ідэі, фіны і маюць дзякаваць векавечнаму Вяйнямёнену:




Віншую са святам!

Прыляціт ўдруг валшэбнік: на Пакроў Патрыярх успомніў пра вязняў 15.10.2012 1

Святлана Калінкіна перад візітам Патрыярха напісала не проста артыкул, а па ўсіх законах жанру прадставіла духоўную візію: “И откроются двери тюрем… И все будет говорить: «Ну, наконец-то! Слава Богу!» И нам, православным, дальше не будет неловко за своих иерархов.” Само свята Пакрова звязана з відзежом Андрэя, дзеля Хрыста юродзівага, магчыма, прароцкі дух гаварыў і праз Святлану Калінкіну? Не адстае ў надзеі ад Святланы Калінкінай і вязень Павел Севярынец: "Возможно, посещение   нунцием Клаудио Гуджеротти белорусских политзаключенных было воспринято в Москве как вызов. И я надеюсь, разговор Предстоятеля Русской Православной Церкви (РПЦ) с Лукашенко будет идти про судьбы людей. Также очень хочется надеяться, что патриарх Кирилла поставит вопрос о политике государства, которая сегодня является антихристианской". Мячтаць не ўрэдна, як гаварылі ў нас у дзяцінстве. Можна памарыць і пра тое, што акурат пасля судовага працэсу над Pussy Riot, пасля свайго снежаньскага 2010 г. віншавання Лукашэнку, Патрыярх раптам атрымаў сігнал у Маскву “Нунцый наведвае палітвязняў”, тэрмінова пранікся такімі дзеяннямі каталіцкага амбасадара, кінуў усё і вырашыў сам прыехаць палітвязняў вызваляць, сціпла (ці ў мэтах бяспекі) прыкрыўшыся жаданнем асвяціць помнік Аляксею ІІ на прыходзе, “каторы пастроіў Джэк”, г.зн. сам Прэзідэнт. Тэма вязняў з вуснаў Патрыярха прагучала, але зусім не перад Гарантам Канстытуцыі. 13 кастрычніка было апублікаванае Патрыяршае пасланне на свята Пакрова Найсвятой Багародзіцы ў сувязі з правядзеннем дабрачыннай акцыі “Дзень міласэрнасці і спачування да ўсіх, хто знаходзіцца ў вязніцы”. А ці не ў вязніцы, дарэчы, знаходзіцца адзін са значных спонсараў Свята-Пакроўскага храму - Віктар Шаўцоў? У сваім пасланні на тэму вязняў Патрыярх кажа наступнае: “Мы молім Госпада, каб Ён прыхіліў да іх Сваю міласць, дараваў шчырае пакаянне і дараванне грахоў. На жаль, сёння зняволеныя часта ўспрымаюцца людзьмі з некаторай насцярогай і нават непрыязнасцю. Памятаючы здейсненае імі зло, грамадства быццам ставіць пад сумнеў саму магчымасць іх выпраўлення. Але Царква вуснамі свяціцеля Інакенція Херсонскага вучыць нас таму, што «няма граху, які перамагае чалавекалюбнасць Божую, што няма бездані распусты, з якой, пры дапамозе ласкі Божай, не было б рады выйсці шляхам веры і пакаяння...” Мячтаць ня ўрэдна.

Патрыярх спазніўся з-за туману? 14.10.2012 3

Праваслаўныя прэс-службы блыталіся ў паказаннях, блыталіся, ды не выблыталіся. Хаця першасна мэтай візіту пазначылі такі прыезд Патрыярха для таго, каб памаліцца на свята Пакрова ў Свята-Пакроўскім храме, бо менавіта "к 400-летию явления Крупецкой иконы Божией Матери візіт быў "приурочен". Прэс-сакратар Мінскай епархіі прот. Сергій Лепін упэўніваў мяне асабіста, што такая версія з'яўляецца "своечасовай" і "правільнай", а я яму не верыла. А Пакроўскі храм рыхтаваўся да візіту. Менавіта настаяцель храма прот. Віктар Белякоў і быў першым, хто праз ролік на ютуб паведаміў пра радасную нагоду, але яшчэ тады выказаўся трохі з сумневам: "Калі Бог не зменіць свайго рашэння, то мы сустракаем Патрыярха". А вось на форуме праваслаўнай моладзі праваслаўная моладзь з заміраннем сэрца абмяркоўвае візіт Патрыярха, і шкадуе, што ўваход у Свята-Пакроўскі прыход, каб памаліцца з Патрыярхам, будзе магчымы толькі па запрашальніках. Толькі вось прэс-служба самога Патрыяраха яшчэ 12 кастрычніка не зусім упэўнена паведамляе, што "як чакаецца", візіт Патрыярха адбудзецца. І, выглядае на тое, што Бог змяніў сваё рашэнне, бо да Свята-Пакроўскага храму і сонму 16 архіярэяў Свяцейшы Кірыл так і не дабраўся. Ахутаны суцэльным туманам атрымаўся візіт, і туман ярам, туман даліною, туман ярам - самалёт не змог сесці ў аэрапорце Мінск-2. Як паведамлялася ў смі, ажно два рэйсавыя самалёты "Астана-Мінск" і "Дамадзедава-Мінск" таксама не змаглі сесці і былі адпраўлены - адзін на пасадку ў Гомель, другі назад у Дамадзедава. Воляй лёсу я сёння таксама прылятала ў Мінск-2, які сустрэў мяне ясным сонечным надвор'ем, аўтаказакамі і як мінімум паўсотняй міліцыянтаў. Бачыла і шэранькі самалёцік Патрыярха. Той, дарэчы, на сустрэчы з Прэзідэнтам на надвор'е не скардзіўся: "Каждый раз, когда приезжаю в Беларусь, я вижу что-то новое, что меня очень радует. Сегодня еще день такой - радостный и светлый, почти что весенний: много солнца, голубого неба". Калі раней мы задаваліся пытаннем "а был лі мальчык?", то цяпер спытаем у сябе, а ці быў туман і калі? Разлічым, калі Патрыярх павінен быў прызямляцца, калі б сапраўды меў на мэце наведаць Пакроўскі прыход. Сустрэча павінна была адбыцца а 9-й раніцы, ад аэрапорта Мінск-2, пакуль выйдзеш з самалёту, туды-сюды, па кальцавой, нават з сінімі вядзёркамі трэба хвілін сорак, гэта значыць прызямленне павінна было адбыцца каля 8-мі раніцы. Цяпер паглядзім, калі ж не змаглі сесці самалёты з Астаны і Дамадзедава. Калі расклад авіярэйсаў не маніць, то нядзельны самалёт з Астаны прылятае ў Мінск-2 у 10:25 раніцы, а ранішні самалёт з Дамадзедава у 10:35. А вось у 9:40 раніцы - час прылёту самалёты з Шэрамецьева, які я не чула, каб не змог прызямліцца. Значыць, калі Патрыярху туман і замінаў, то ў небе над Мінскам кружыў ягоны авіялайнер каля 10-ці раніцы, выходзіць у мяне. Ці такі з 8-мі да 11:30, як выходзіць у тых, хто верыць у туманную версію, кружыў над Мінскам паветраны экіпаж Патрыярха, тры з паловай гадзіны лішніх, траціў паліва, а на альтэрнатыўны аэрадром прысесці таксама не захацеў? Дык чыім было рашэнне - Бога, які праз неспрыяльныя ўмовы надвор'я не дазволіў Патрыярху служыць Пакроўскую літургію ў сонме 16 архіярэяў; Божай Маці, якая пакрыла на гэты час горад Мінск пачэсным сваім амафорам, ці самога Свяцейшага Патрыярха, які ехаў у горад Мінск па справах, а прэс-службы, напускаючы туману, спрабавалі навязаць Патрыярху незапланаваную праграму?

Да нас едзе рэвізор: праваслаўныя прэс-службы блытаюцца ў паказаннях 10.10.2012 4

Журналісты ўнялі закліку ў маім блогу "Сакрэтны візіт Патрыярха Кірыла ў Беларусь", і пачалі звяртацца да прэс-службаў, каб пацвердзіць ці абвергнуць хуткі і нечаканы візіт Патрыярха Маскоўскага і ўсяе Русі Кірыла на тэрыторыю Беларускай Праваслаўнай Царквы. І як высветлілася, прэс-службы пакуль не гатовыя казаць ні пра прычыну візіту, ні пра яго праграму, хаця да Пакрову застаецца пару дзён.Кіраўнік прэс-службы Мінскай епархіі прот. Сергій Лепін, каментуючы падзею для Радыё "Свабода", паспрабаваў зняць напружанне: "Ніякай сакрэтнасьці няма, і было б дзіўна, каб б патрыярх прыехаў сакрэтна. Справа ў тым, што пакуль яшчэ ня ўзгодненая праграма, бо візыт даволі кароткі, але зьмястоўны. Трэба ўзгадніць меркаваны графік з усімі яго ўдзельнікамі. І пакуль поўнага ўзгадненьня ня будзе, ніякіх анонсаў аб праграме таксама ня будзе. То бок тут няма ніякай сакрэтнасьці, тут проста ёсьць звычайныя бюракратычныя затрымкі. І зусім магчыма,што ўжо сёньня вечарам будуць гатовыя адпаведныя прэс-рэлізы". Калі з удзельнікамі трэба ўзгадняць, то гэтыя ўдзельнікі яўна не ніжэйстаячыя за Патрыярха, бо тым трэба было проста давесці куды і калі з'явіцца. Значыць, удзельнікі гэтыя - альбо прадстаўнікі іншых цэркваў, напрыклад, нунцый К. Гуджэроцці альбо архіепіскап Т. Кандрусевіч, альбо прадстаўнікі дзяржаўных уладаў. І калі з імі трэба ўзгадняць, значыць у сустрэчы зацікаўлены сам Патрыярх, а "іншыя ўдзельнікі" яшчэ думаюць, ці ім гэта трэба. А вось інфармацыя, якую падае расейскі бок - кіраўнік патрыяршай прэс-службы дыякан Аляксандар Волкаў: "Чакаецца, што ў дзень свята Пакрова Божай Маці, у нядзелю Свяцейшы Патрыярх наведае Мінск і здзейсніць Боскую літургію ў Пакроўскім храме сталіцы Беларусі". Паводе ягоных словаў, асноўная мэта першасвятарскага візіту - супольная малітва з духавенствам і веруючым народам. Сам настаяцель Пакроўскага храму ў памятным запісе з ютубу быў не вельмі ўпэўнены, што Патрыярх адмыслова прыяжджае памаліцца на Пакроў. Візіт Патрыярха ён назваў "працоўным", а прысутнасць у Пакроўскім храме - прынагоднай.Сюжэт закручваецца, здаецца, яшчэ трохі - і закруцяцца гайкі. Тым часам афіцыйны сайт РПЦ анансуе 11 кастрычніка Патрыяршае служэнне ў Пакроўскім манастыры ў Хоцькава. Пра візіт у Беларусь сайт маўчыць.

Сакрэтны візіт Патрыярха Кірыла ў Беларусь 09.10.2012 9

Можна было б падумаць, што сродкі масавай інфармацыі ўзялі на ўзбраенне новую стратэгію - ігнараваць Патрыярха Кірыла і яго візіт у Беларусь у бліжэйшыя выходныя. Аднак маўчаць не толькі сродкі масавай інфармацыі, пра гэты візіт не паведамляюць і афіцыйныя крыніцы - ні Рускай Праваслаўнай Царквы, ні Беларускай Праваслаўнай Царквы. І толькі ў невялічкім роліку на ютубе на 2:26 прот. Віктар Белякоў, настаяцель Свята-Пакроўскага храма як бы паміж іншым, распавядаючы пра парадак святакавання прастольнага свята Пакрова 14 кастрычніка паведамляе: "А 9-й гадзіне мы з Вамі сустракаем Патрыярха Кірыла ўсе Русі, першасвяціцеля. З Вамі тут сустракаем Патрыярха," - і па-змоўніцку абводзіць вачыма прыхаджанаў.
Загрузка плеера
І працягвае: "Госпад так судзіў, што ўпершыню за 400 год існавання храма нашага ў нас будзе здзяйсняць служэнне Патрыярх у саслужэнні 16-ці архіярэяў і мноства простых святароў...  Значыць, здзяйсняецца служэнне ў нас Патрыярха з сонмам архіярэяў, а потым адразу пасля адпусту Патрыярх гаворыць вітальнае слова і з'яжджае. Ён тут знаходзіцца з працоўнымі візітам. А т.я. святар не можа заставацца без богаслужэння ў святочныя дні, Госпад управіў яго выбраць наш храм. Нагода ёсць вядома, Пакроў і 400 год. Калі Бог не зменіць свайго рашэння, то мы сустракаем Патрыярха". Са словаў прот. Вікатара вынікае, што візіт не прымеркаваны да 400-годдзя храму, а носіць працоўны характар. Нагодай для выбару храму магло стаць не толькі прастольнай свята і ўрачыстасці, але і блізкасць храма да рэзідэнцыі Прэзідэнта ў Драздах. Блізкасць настолькі вялікая, што калі Прэзідэнт выбраўся на галасаванне 23 верасня, то служба бяспекі замуравала людзей у храме ў час літургіі, ніхто не мог ні зайсці, ні выйсці.  Сустрэча Патрыярха з 16-ці архіярэямі, з іх, як можна меркаваць, усімі беларускімі, таксама падзея вялікай значнасці, асабліва ва ўмовах нямогласці Прадстаяцеля БПЦ Мітрапаліта Філарэта. Як паведамляе партал "Царква", апроч удзелу ў літургіі вядома, што Патрыярх наведае прыход Усіх Святых і асвеціць там помнік свайму папярэдніку Патрыярху Аляксію ІІ. Настаяцелем гэтага прыходу з'яўляецца прот. Фёдар Поўны, адзін з самых уплывовых дзеячаў Беларускай Праваслаўнай Царквы, блізкі да Прэзідэнта Лукашэнкі, на загад якога дзеля будаўніцтва аб'ектаў прыходу Ўсіх Святых - Дома міласэрнасці і аднайменнага храма-помніка выдаткоўваліся бюджэтныя сродкі, храм, у які сам Лукашэнка эксклюзіўна і наведваецца апошнім часам, дзе сустракаецца з Сінодам і епіскапамі БПЦ.  Чаго чакаць ад гэтага візіту? Пра гэта можна хіба здагадвацца. Але падзея абяцае быць цікавай, таму, спадарства журналісты, не праспіце, падрыхтуйцеся.  

Мішка, Мішка, гдзе..? 30.07.2012 1

Упершыню пра кананічную тэрыторыю ў паветранай прасторы я задумалася, калі над Беларуссю пралятаў Пояс Багародзіцы з Масквы на Афон. Але плюшавы дэсант паставіў гэтае пытанне зноў: праляцеў над адным з маіх любімых храмаў у гонар Еўфрасіні Полацкай у Івянцы, а таксама над маім прыходам - св. Архангела Міхаіла (які ведае толк у скідванні з неба) у Сухарава. Шведскія мішкі амаль з першага дня абраслі легендамі і містычным арэолам, і іх шанавальнікі сталі недалёкімі ад карга-культа, вераванні якога былі закладзеныя ў падсвядомасць яшчэ песняй Кракадзіла Гены "прыляціт вдруг валшэбнік ў галубом верталёце і бясплатна пакажа кіно... і наверна аставіт нам ў падарак 500 эскімо”.  Для пошуку артэфактаў быў сабраны невялічкі прыходскі дэсант, які, напяваючы “Мішка, мішка, гдзе твая ўлыбка?” меўся абыйсці агароды і знайсці па асаблівых прыкметах мішак з улыбкамі. І я была ўпэўнена, што ў вось у гэтым самым допісе ў блог я парадую чытачоў усмешкай мішкі і сябе. Але я не ўлічыла аднога моманту - “страху радзі іюдзейскага”. Святы Серафім Сароўскі сараўднага мядзьведзя з рук карміў, а нашыя сучасныя жыхары кананічнай тэрыторыі прыходу збаяліся цацачных. Мішкі быццам бы былі знойдзены ў капусце на гародзе, але іх шчаслівыя гаспадары паспяшаліся ад іх пазбавіцца, акі нябыўшых. Вось і бацюшка негодуэ.

Наступны выбух у Гомелі - Мітрапаліт Філарэт у рэанімацыі 07.07.2012 2

Свой запіс у блог на смерць архіепіскапа Гомельскага Арыстарха я назвала "выбух у Гомелі". На месца спачылага архіярэя быў прызначаны еп. Стэфан, а сёння акурат адбывалася цырымонія  - першае богаслужэнне новага епіскапа ў якасці кіруючага архіярэя. На фотаздымках Мітрапаліт Філарэт выглядае бадай як князь. Але ці то анамальная спёка, ці агульны стан здароўя прадстаяцеля Беларускай Праваслаўнай Царквы сталі прычынай, аднак Мітрапаліт Філарэт знаходзіцца ў рэанімацыі Гомельскага шпіталя хуткай дапамогі і яго стан ацэньваецца як цяжкі. Афіцыйныя царкоўныя сайты пакуль маўчаць, ніякіх каментароў з боку Царквы не паступае. Напэўна, усе, хто пачуў навіну, займаюцца абсалютна лагічнай у дадзенай сітуацыі справай - моляцца.

"Апошняя старонка" ў нашай не-зусім-Расеі 18.06.2012 1

Пакуль усе абмяркоўваюць канфлікт вакол серыяла "Вышэй за неба", мне трапілася іншая цікавостка, звязаная з кіно і Беларуссю.  Тры тыдні таму на з'ездзе Праваслаўнага брацтва ў Заходняй Еўропе мой добры ліванскі сябра паведаміў мне, што даў мае кантакты свайму стрыечнаму брату Марку, які павінен акурат быць у Менску, здымаць кіно. Сціплы ліванскі рэжысёр за пару месяцаў так са мной не скантактаваўся, але раптам прыйшло запрашэнне прыйсці на прэзентацыю фільма ў фармаце "хатні прагляд". Сціплая беларуская глядачка, на прагляд я не пайшла. Але цікавасць мяне грызла - што за фільм і чаму менавіта ў Беларусі? Фільм - гэта дыпломны праект. Сюжэт, як можна здагадацца з трэйлера, наступны: дзяўчынка Маша просіць сваю маці прачытаць ёй гісторыю "пра балерыну і салдата", наколькі я разумею, гэта казка Андэрсана "Трывалы цынавы жаўнерык", ці як пераклалі назву гэтай казкі Андэрсана на беларускую мову ў 1947 г. - "Стойкі алавяны салдацік". Чытае мама Машы казку, але апошняй старонкі ў кніжцы няма (з 1947 г., напэўна, кніжка), і Машы нічога не застаецца, як прыдумаць фінал сюжэту самой, у сваіх мроях.  Чаму Марк вырашыў здымаць фільм у Беларусі? Ключавое слова тут не "жаўнерык", але "балет", нават "рускі балет". Па балет і па "рускі дух" рэжысёр і прыехаў у нашую не-зусім-Расею. Тут здымаць фільм Марку дапамагалі ягоныя сябры - студэнты Акадэміі мастацтва. Што атрымалася - паглядзіце ў трэйлеры фільма "Апошняя старонка", рэжысёр Марк Румі (Marc Roumi).
Загрузка плеера

Свята суседзяў 04.06.2012

У пятніцу ўвечары ў Францыі адзначалі Свята суседзяў (святкуецца ў апошнюю пятніцу траўня ці першую пятніцу чэрвеня). Каля ліфту ў нашым пад’ездзе павесілі абвестку з запрашэннем прыносіць посуд, ежу, пітво і музычныя інструменты, а таксама прыходзіць самім у дом культуры “Старажытная капліца”, акурат побач са шматпавярховікам. Абвестка каля ліфта Калі дом без ліфта, а гэта значыць, паверхаў гэтак пяць і там маецца ўнутраны дворык ці тэраса, то суседзям не патрэбна ніякіх дамоў культуры для арганізацыі такога сабе святочнага пікнічка, і можна да глыбокай ночы знаёміцца, а сусед, які іграе на кларнеце і трубе, можа даць усім жыхарам дома невялічкі канцэрцік, каб ацанілі, навошта ён рэпетуе; а сусед-кітаец з шостага паверху можа пачаставаць усіх сужыхароў тым, на пах чаго яны пастаянна скардзяцца, і высветліць, што смакуе гэтае нешта нашмат лепей, чым пахне, а з белым віном - дык і наогул нішто сабе пачастунак. Калі жыццё Métro, boulot, dodo, як кажуць французы, то з суседзямі сутыкаешся хіба ў ліфце ці на сходах, бонжуркнеш яму/ёй, і пабяжыш па сваіх справах.   Свята суседзяў (La fête des voisins) упершыню адбылося ў 1999 г. у 17-й акрузе Парыжа і паступова распаўсюдзілася на больш за тысячу муніцыпалітэтаў па ўсёй Францыі, і нават па-за яе межы, удзел у святкаванні летась узяла больш за дзесяць мільёнаў чалавек у больш чым трыццаці краінах Еўропы, і гэтае свята перарасло ў Еўрапейскі дзень суседзяў. Але самыя блізкія стасункі між суседзямі, якія мне даводзілася назіраць, былі ў Фінляндыі. Там у многіх пад’ездах на апошнім паверсе - саўна. Калі ў доме два пад’езды, то ў адным з іх саўна жаночая, а ў другім - мужчынская, і па вечарох суседзі ідуць у саўну і прадстаюць адно перад адным у тым выглядзе, у якім звычайна ў саўну і ходзяць. У мужчынскай я не была, не ведаю, што яны там робяць, а вось у жаночай сядзяць, грэюцца, праўда, маўчаць і час ад часу выходзяць на паў-закрытую тэрасу на даху, падыхаць свежым зімовым паветрам, паглядзець на агні начнога Хельсінкі (хаця зімой там і дні з ліхтарамі - спецыфіка геаграфічнага становічша). Такая вось блізкая суседская камунікацыя, такі суседскі мікракосмас. У Беларусі ж давялося сутыкнуцца з такой навінкай ад участковых, як пакватэрнае абтэлефаноўванне суседзяў. Магчыма, гэта існавала і раней, але тады мае ўчастковыя ленаваліся. Гэта калі ўчастковы кватэру за кватэрай абтэлефаноўвае і ў суседзяў наводзіць даведкі адзін пра аднога: “А чым займаюцца вашыя суседзі? А ці не ходзіць да іх нехта падазроны? А іх дзеці ці не прагульваюць школу? А муж ці не п’е?” Відаць, такі спосаб дазваляе сабраць такі-сякі кампрамат на ўсіх жыхароў падведамсцвеннага ўчастка, а суседзі з’яўляюцца неблагой крыніцай інфармацыі, асабліва, калі баяцца-значыць-уважаюць органы правапарадку. Дарэчы, ці заўважылі, мае французскія суседзі вырашылі свята паўтарыць, выправілі 1-га чэрвеня на 8-га. А беларускія суседзі паведамілі, што органы правапарадку цікавіліся ў іх, ці я працую. Не працую, дарагія органы правапарадку, дзякуючы вам - не працую.

Выбух у Гомелі адбыўся сёння 24.04.2012 3

Менавіта выбуховай стала сёння інфармацыя пра спачын аднога з найстарэйшых (не датычна ўзросту, але датычна становішча) праваслаўных архіярэяў - архіепіскапа Гомельскага і Жлобінскага Арыстарха (Станкевіча). Кіраўнік Гомельскай епархіі адыйшоў ва ўзросце 71-га году (хаця некалі сам у сваёй біяграфіі адзначаў, што год яго нараджэння - 1938, а 1941 пачаў фігураваць пры паваенным запісе "па наружнаму выгляду"), таму найбольш імаверна арх. Арыстарху было 74 гады, узрост паважны і зусім блізкі да таго, калі паводле Статуту падаюць на спачын па ўзросце. Здавалася, Бог даваў архіярэю дадатковыя гады, аднак у нечакана для многіх спачын уладыкі стаў вечным. Сайт Гомельскай епархіі публікуе цяпер мноства рознай інфармацыі, і ўсе, хто жадае пазнаёміцца з асобай спачылага архіярэя, могуць прайсці па спасылцы: там і ўспаміны, і фотаальбомы, і відэазвароты. Асабліва цікавай з'яўляецца згаданая біяграфія-інтэрвію, дадзенае ў 2000 г. Многія гомельскія праваслаўныя шчыра адчуваюць смутак ад нечаканай сённяшняй навіны, і мне не хацелася б гэты смутак парушаць сваімі ўспамінамі пра асобу архіепіскапа Арыстарха. Адзначу толькі, не даючы ацэнак, што з жыцця праваслаўнай Гомельшчыны пры ўладыку мне запомніліся два моманты, звязаныя з дзейнасцю ў Беларусі праваслаўнага брацтва, якое ўваходзіць у Садружнасць малых праваслаўных брацтваў, кіраўніком якога з'яўляецца святар Георгій Качаткоў (Масква). У пачатку 2000-х святар, які духоўна стырнаваў брацтва, быў забаронены ў служэнні за сувязь з памянёным маскоўскім святаром; а ў 2007 г. на брацтва ажыццявіла налёт КГБ. Архіепіскап Арыстарх, хаця і паходзіў з Усходней Беларусі, дзе царкоўная традыцыя была перапыненая савецкімі ганеннямі, з ранняга дзяцінства - праз свайго старэйшага брата-манаха быў звязаны з царкоўнасцю. Ён быў з пакалення пасляваенных савецкіх архіярэяў, быў узрошчаны ў манастырскім кантэксце. З таго пакалення, якое паціху адыходзіць. У чым жа выбуховасць інфармацыі? У кадравым плане Беларуская Праваслаўная Царква апошняе дзесяцігоддзе была збалансаваная. Усе прызначэнні на вышэйшыя пасады адбываліся досыць прадказальна і паступова, як з боку Беларускага Экзархату, так і з боку Маскоўскага Патрыярхату. Карту з архіепіскапам Арыстархам з картачнага дамку вынялі занадта нечакана, і гэты дамок можа пачаць разбурацца. Супрацьстаянне ў Сінодзе БПЦ у момант неабходнасці вырашэння - хто зойме кіраўнічую пазіцыю ў епархіі - скрайне абцяжарвае сітуацыю. Апроч таго, нядаўні канфлікт у самой Гомельскай епархіі, у ваколіцах Рэчыцы, в. Коззе, звязаны са спробай змены настаяцеля і пратэстамі прыхажанаў, стаўся не вельмі прыемнай кропкай заканчэння служэння спачылага архіепіскапа. Інтрыга вакол Гомельскай кафедры можа мець наступствы, якія выходзяць па-за межы адной епархіі. Калі яе зойме адзін з цяперашнях вікарных, ці дапаможных, епіскапаў (у Гомельскай епархіі гэта епіскап Леанід), то адзін з іх атрымае новы статус і членства ў Сінодзе, здолеўшы паўплываць на расклад сілаў у Сінодзе, а гэта значыць, на працэс падзелу епархіяў. Ніводзін чалавек з "кадравага рэзерву" - архімандрытаў - пакуль не можа прэтэндаваць адразу на статус кіруючага, прычым такой значнай епархіяй. Але рукапалажэнне кагосьці з іх усё ж магчымае, і гэта прывядзе да з'яўлення новай статуснай асобы ў Беларускай Праваслаўнай Царкве. Яшчэ адным варыянтам можа стаць прызначэнне епіскапа Масквой - і не з Беларусі. У такім выпадку гэта будзе сведчыць як пра ўзрастанне ўплыву Маскоўскага цэнтра на становішча ў БПЦ пры адсутнасці скансалідаванай пазіцыі яе епіскапату, так і пра магчымую "маскоўскую" кандыдатуру для ўзначальвання ў будучым усяго Беларускага Экзархату (архіярэя проста ўвядуць у склад епіскапату Беларусі, каб ён змог акліматызавацца тут пакуль, набрацца досведу, усталяваць кантакты, і не быць адразу "чужым" у якасці кіраўніка). Тое, як будуць развівацца падзеі вакол будучага Гомельскай епархіі, падкажа нам, чаго чакаць у будучым для Беларускай Праваслаўнай Царквы ў цэлым. Ці знойдзе беларускі епіскапат сілы дзеля кансалідацыі ці асобныя епіскапы будуць імкнуцца выкарыстаць сітуацыю для павелічэння свайго ўплыву (праз прасоўванне на кафедру сваіх хаўруснікаў, пры дапамозе і ўплыве Масквы)? Ці выкарыстае сітуацыю Масква для павелічэння ў Беларусі свайго ўплыву? Што адбудзецца з сітуацыяй у самой Гомельскай епархіі? Не ўсё залежыць ад волі чалавека. Здараюцца і форс-мажоры. Часам бомбы выбухаюць зусім не там, дзе іх заклалі.
Читать другие новости

Наталля Васілевіч