Шчыры як ровар атлет Кірыенка 28.04.2016 1

Дык мёртвая беларуская мова ці не?

Глядзіш на вулічную рэкламу, адказ адзін, пагаджаешся з Васілём Кірыенкам: “Вядома ж, мёртвая”.

Як яна можа быць жывой, калі надпісы на стэндах кажуць: “Маё першае слова на роднай мове...” Бязглуздзіца нейкая!.. Звычайна чалавек адразу пачынае размаўляць, а пасля чытаць. А рэклама кажа адваротнае: “Прачытай, што на мне напісана, і ты даведаешся, якая мова для цябе родная”.

Ну, і дзе таму дзіцяці мове навучыцца? Бацькі рускамоўныя, выхавацелькі ў садках рускамоўныя, у школах (за малым выключэннем) настаўнікі рускамоўныя (нават настаўнікі беларускай мовы), выкладчыкі ва ўніверсітэтах, калі не гістфак і не філфак, рускамоўныя, працадаўцы рускамоўныя, нарэшце, і ты, ужо не дзіця пасля ўсіх гэтых этапаў, таксама рускамоўны бацька ці рускамоўная маці.

Навошта ведаць мову, якой карыстаецца невялікая колькасць людзей? З прагматычнага пункту гледжання, калі ты не прафесіянальны даследчык рэдкіх моў, якія могуць неўзабаве ўвогуле знікнуць, такая веда непатрэбная. Атлет Кірыенка, на маю думку, якраз пра гэта і сказаў. І яго прыклад з палякамі толькі пацвярджае той факт, што беларуская мова калі і не мёртвая, то і не сказаць, каб вельмі жывая. Паразумецца з палякам прасцей, маючы грунт беларускае мовы, але далей – карта паляка, і мова польская. Кар’ера польская, жыццё польскае, як у самога Кірыенкі ўсё гэта іспанскае.

Праўда, сітуацыя з роднай мовай, пра якую нам нагадваюць з рэкламных стэндаў, не такая і жудасная, як можа падавацца на першы погляд. Тут толькі не трэба хлусіць самім сабе на ўзроўні прапаганды, скуль бы яна ні сыходзіла: ад дзяржавы ці пэўных беларускаарыентаваных колаў і асобных энтузіястаў. Сапраўды, першае слова па-беларуску можна вымавіць і ў сталым узросце, шмат (мяркую, нават большасць) беларусаў загаварыла на беларускай мове пасля таго, як яны навучыліся размаўляць па-руску. Гэта азначае: у нас ёсць магчымасць захаваць мову і, больш за тое, зрабіць так, каб у будучыні ёй лёгка, гэтаксама як і рускай, карысталася амаль усё насельніцтва.

Прапагандысцкая хлусня тут звязаная з тым, што мова падаецца як нейкая “цацка этнаграфічнага кшталту”. Скажы “тата”, скажы “хата”, скажы “рыдлёўка”, а не “лопата”. Далёкі ад беларускай палітыкі Васіль Кірыенка, беларус, які жыве і зарабляе грошы ў іншай краіне, абапіраючыся на прыклад баскаў, выказваецца ў “чыста” палітычным рэчышчы: “Я не ведаю, хто ў тым вінаваты, што мова мёртвая, але калі прафесійныя кар’еры паўсюдна робяцца “на рускай мове”, то й мае калегі будуць круціць педалі веласіпедаў, а не ровараў”.

Будуць кар’еры ў бальшыні рабіцца “на беларускай мове”, спадар Кірыенка, я чамусьці ўпэўнены, скажа: “Молодцы, земляки, вы даже круче басков. Но я уже не так молод, чтобы учить белорусский, да и живу я в Испании, тут он ни к чему”.

А колькі гадоў тады будзе ўжо не атлету, а трэнеру Кірыенку?..


По-английски, но все равно по-белорусски 31.07.2014 1

Зашел в метро на пл.Якуба Коласа. В поезде по-белорусски и по-английски сообщили, что следующая станция та же, на которой я сел (ехал я к вокзалу, поэтому следующей в действительности была пл.Победы).

Не первый раз такое: информатор работает либо с опережением, либо с запаздыванием на одну станцию. То же самое в автобусах и троллейбусах.

Для минчан, которые пользуются общественным транспортом постоянно, это не проблема: знают, где им нужно выходить. А как насчет гостей города? Это же для них перевели объявления в метро на английский. И другим гостям, понимающим белорусский, но не знающим Минска, – им как ориентироваться? Спрашивать у местных? А зачем тогда информатор? Садишься в метро, слушаешь информатора, после чего обращаешься к местным с вопросом: «Он правду сказал?»

Машинист в метро, быть может, и не слышит слов информатора в своей кабине (хотя в это трудно поверить), но водитель троллейбуса все прекрасно слышит, но тем не менее так и едет до конца маршрута, путая пассажиров. Он что, не может настроить «говорящий аппарат»? А если не может, то на кой черт такой водитель и/или такой аппарат.

И ладно бы такое случалось раз в полгода во всей системе Минсктранса, а так ведь происходит каждый день на разных маршрутах. Ну что тут сложного: включить аппарат своевременно и выключить его своевременно? Или какой там у него принцип работы. В другие дни станция метро «Плошча Перамогі» почему-то остается «Плошчай пермогі», значит, можно настроить информатор.

Заблудившихся по вине информатора иностранцев я не встречал, зато сегодня встретил незащищенного от неправильной работы информатора белорусского гражданина. Он инвалид по зрению. Я стоял рядом с ним, но заметил, что он не видит, только тогда, когда он вместе с сопровождавшей его дамой направился к выходу.

Двери на «Октябрьской» закрылись, и дама сказала: «Так вот же, кажется, «Октябрьская». Она была права, но информатор сообщил, что это станция «Площадь Победы», поэтому пассажиры, не подозревавшие, что информатор врет, проехали нужную им станцию.

Они, как и я вышли, на «Площади Ленина» (вокзал), которую информатор назвал «Октябрьской». Перед тем как отправиться к противоположному краю платформы, чтобы попасть-таки на «Октябрьскую», слепой мужчина сказал своей спутнице: «Чего ж мы с тобой, дураки, туда-сюда катаемся?» Спутница ответила ему: «Это не мы дураки, это он дурак». Так как информатор не человек, то дураком мог быть только машинист.

Хорошо, что мужчину кто-то сопровождал, а если бы он был один? Да, мир не без добрых людей: кто-то бы объяснил ему, что информатор говорил не то, и помог добраться до «Октябрьской». Но разговор не о том, сколько в Минске добрых людей, готовых пожертвовать пятнадцатью минутами своего времени на инвалида. Разговор о профессиональной небрежности.

И чего после этого стоит объявление в метро: «Если вы увидите человека с белой тростью, помогите ему, это инвалид по зрению»?

P.S. Поезд с «лживым» информатором ехал в четверг 31 июля, от станции «Площадь Якуба Коласа» до станции «Площадь Ленина» в промежутке между 10.30 и 10.38.

Разговаривай на нормальном языке! 08.02.2013 213

Ігар Мельнікаў, караценька распавёўшы на "Партызане" пра тое, што адбывалася падчас запісу ток-шоў "Форум" з яго ўдзелам, закрануў тэму, якая, калі меркаваць на каментарах, вельмі цікавіць чытачоў і гледачоў.



Спрэчкі наконт таго, ці можа патрыёт Беларусі размаўляць па-руску, вядуцца даўно. На мой погляд, чым далей мы адыходзім ад таго дня, калі Беларусь набыла незалежнасць, тым мацнейшым робіцца беларускі нацыяналізм на рускай мове. Проста грамадзяне Беларусі, якія размаўляюць па-руску, прызвычаіліся з тым, што яны жывуць у Беларусі, а Расія - гэта суседняя краіна.



Ну так, і тут, і там большасць людей размаўляе па-руску, і што? У Лацінскай Амерыцы пануе іспанская мова, але ж Венесуэла і Перу палітычна і эканаміна - гэта не Аргенціна і не Чылі.



Упэўнены, што кожны жыхар нашай краіны, калі ён прызнае за беларускім нацыяналізмам на рускай мове права на існаванне, знойдзе шмат довадаў і прыкладаў, каб пацвердзіць гэтае права (каментатары пад артыкулам спадара Мельнікава ўжо выказаліся, а хто не выказваўся на формуе, той, мажліва, выказаўся off-line ці таксама ў інтэрнэце, але на другім рэсурсе і значна раней). Каб мае магчымыя чытачы не гублялі час, я не стану прыводзіць свае пункты. Хопіць і таго, што напісаў пра Расію і Лацінскую Амерыку.



І якраз праз тое, што я належу да тых беларусаў, якія выступаюць за грамадзянскую (а не моўна-этнічную) ідэнтычнасць, я кажу пра маё асабістае права размаўляць і пісаць на любой з дзвюх дзяржаўных моў.



Звычайна я размаўляю па-беларуску, але ж з пэўнага часу стараюся часцей гаварыць і па-руску, бо заўважыў, што пры размове па-руску ў мяне стаў праскокваць беларускі акцэнт, ад якога я быў пазбавіўся, калі жыў у Пецярбургу: цяпер не-пецярбуржца выдаюць занадта мяккія "т" і "с".



Так, размаўлячы па-беларуску з сябрам у кавярні, раптам чую:



- Разговаривай на нормальном языке!



Я павярнуў галаву (бо мне амаль раўлі ў левае вуха). На мяне глядзелі п'яныя вочы мужчыны. Яго таварыш адышоў у прыбіральню, а яму, добра падпітому, хацелася, каб гутарка не спынялася.



- Да, да, это я тебе. Разговаривай на нормальном языке.



- Это на каком? - запытаўся я.



- На русском.



- Хорошо. Тогда - отъ.бись! Тебя, бл.дь, забыл спросить, на каком языке мне разговаривать.



Ён ускочыў са свайго крэсла, крочыў да нашага століка. Я таксама падняўся. Ну, а пасля... як часцей за ўсё бывае ў такіх сітуацыях: яго суняў ягоны таварыш, а мяне - мой. І афіцыянты паспелі напружыцца...



Ужо седзячы за столікам, мой апанент ніяк не мог супакоіцца і ўсё даводзіў свайму сябру, што ва ўсім вінаваты я. Сябар не хацеў скандалу (да таго ж яны абодва былі п'яныя, а мы з калегам толькі па пяцьдзясят гарэлкі кульнулі), таму ўцягнуў яго ў рэстаран побач.



Вядома, гэта выпадак не характарэзуе адносіны паміж беларуска- і рускамоўнымі: тут і ён, і я выглядалі нібы дурныя малалеткі, якім толькі дай пасварыцца ды пабіцца (дарэчы, было гэта гадоў шэсць таму).



Але, па сутнасці, "наезд" на мяне рускамоўнага мужчыны нічым не адрозніваецца ад рэакцыі нацдэма на рускамоўнага выступоўцу: "Што можна пачуць ад вас, калі вы размаўляеце на мове акупантаў?!"



А яшчэ, па-мойму, глупа ўпарціцца і злавацца, калі людзя цябе не разумеюць. Аднойчы мяне адправілі ў краму па прадукты для святочнага стала і загадалі, апроч іншага, набыць воцат. Я не бачыў, дзе той воцат, і запытаўся ў прадавачкі.



- ЧтО вы ищите? - здзіўлена перапытала кабета.



- Уксус, - сказаў я.



І мне нават далі яго ў рукі. Я падзякаваў... па-руску.



Мне чамусьці падаецца, што тая прадавачка была рускамоўнай беларускай нацыяналісткай. І нам было зусім не цяжка дамовіцца.










Глупства на іншых мовах 31.01.2013 40

Ад "поспеху" да "каштарысу" шляху няма (так я сцвярджаў два тыдні таму).



"Поспех" - гэта першае слова, якое нібыта вымавіў на роднай мове бізнэсовец з рэкламнага плаката.



А "каштарыс" - гэта тое слова, якое ніводзін сапраўды паспяховы беларускі бізнэсовец не ўжывае.



Іду ўвечар па Камсамольскай вуліцы ў Мінску (па няцотным баку ад вул.Маркса) і бачу: модная крамка "MaxMara" інфармуе пра распродаж. Прычым інфармуе на розных мовах.







Яшчэ фота таго самага. Тут, здаецца, лепей ніжні надпіс чытаецца:







Ну, хай сабе і не лепей, але слова "СКИДКИ" бачна.



Пра распродаж на ПЯЦІ мовах.



Рускі (ці расейскі?) варыянт у самым нізе.



А дзе беларускі?



Напісалі б хоць "СКІДКІ", калі слова "ЗНІЖКІ" не ведаюць. Праўда, "скідкі" былі б кпінам з роднае мовы: "і" замест "и", вось і ўся розніца.



А плакат з бізнэсоўцам, для якога першае слова "поспех", вісіць на праспекце Незалежнасці, ад яго да "MaxMara" метраў 150, не болей.



Уладальнік моднай крамкі таксама чалавек паспяховы, аднак да рускага і англійскага варыянтаў, каб адрознівацца ад уладальнікаў іншых крамак, дадаў яшчэ тры варыянты, сярод якіх няма беларускага.



Чаму?



Таму што няма пакуль шляху ад "поспеху" да "каштарысу".






Страницы: 1
Читать другие новости