У Беларусі ўшануюць памяць ахвяраў рэпрэсыяў 26.10.2015 5

Рух Салідарнасьці "Разам" рыхтуецца ўшанаваць памяць ахвяраў палітычных рэпрэсыяў.

амэрыканка
1. Знакаміты двор турмы КГБ.

Дзень памяці ахвяраў палітычных рэпрэсыяў 29 кастрычніка будзе адзначацца ў дзявяты раз (дарэчы, некаторыя людзі ўжо колькі гадоў прыходзяць ва ўрочышча Курапаты 29-га дня кожнага месяца). Менавіта ў ноч на 29 кастрычніка 1937-га ў менскай унутранай турме НКВД (цяпер - КГБ), больш вядомай, як “амерыканка”, адбылася масавае забойства эліты Беларусі функцыянэрамі НКВД. Там былі растрэленыя больш за сто вядомых беларускіх паэтаў, пісьменьнікаў, журналістаў, навукоўцаў, настаўнікаў, медыкаў. Кандыдат гістарычных навук Ігар Кузняцоў, дасьледчык сталінскіх рэпрэсыяў,  назваў гэтую крывавую дату “ноччу даўгіх нажоў для Беларусі".

Месцы масавых расстрэлаў і пахаваньняў у Беларусі (1918 — 1940-х).Курапаты
2. Месцы масавых расстрэлаў і пахаваньняў у Беларусі (1918 — 1940-х).

У 2007-ым 29 дзень кастрычніка быў вызначаны Днём ушанаваньня памяці ахвяраў палітычных рэпрэсыяў. Як зазначае старшыня Руху Салідарнасьці "Разам" Вячаслаў Сіўчык, гэтая акцыя адбываецца не толькі ў Менску, але і ў іншых гарадах. Натуральна, у гэты дзень яна проводзіцца і ў Курапатах. Паводле гісторыкаў, колькасьць ахвяраў, пахаваных ва ўрочышчы, можа сягаць 220-300 тысячаў чалавек.

Памінальныя мерапрыемствы ва ўрочышчы Курапаты пачнуцца а 17 гадзіне паводле беларускага часу, сбор з боку сумнавядомага "Бульбаш-хола".

Месцы масавых расстрэлаў і пахаваньняў у Менску (1918 — 1940-х).
4. Месцы масавых расстрэлаў і пахаваньняў у Менску (1918 — 1940-х).

Аднак у гэты дзень прадстаўнікі Руху Салідарнасьці "Разам" па традыцыі аб'яжджаюць і іншыя месцы масавых расстрэлаў мірнага насельніцтва службамі савецкага таталітарнага рэжыму, альбо, як іх называюць больш дакладна, сталінскімі карнікамі.

Вячаслаў Сіўчык

Вячаслаў Сіўчык: - Мы, як заўжды, наведаем Лошыцкі Яр, Вайсковыя могілкі, Ваньковіцкі лес (цяпер - парк Чалюскінцаў), Кальварыю, Цівалі, Благоўшчыну-Трасьцянец. Там запальваюцца лампадкі-зьнічкі, ускладаюцца кветкі, распавядаецца пра гэтыя страшныя мясьціны, дзе вынішчалі беларусаў у ХХ стагодзьдзі. Як і заўжды, будуць гісторыкі й іншыя знакамітыя людзі. Неаднаразова мэмарыяльныя акцыі ў гэты дзень суправаджаў грунтоўнымі расповедамі Ігар Кузняцоў. Гэтым разам пісьменьніца, незалежны гісторык і дасьледчыца, к.г.н. Ніна Стужынская распавядзе пра новыя адкрытыя факты ў справе па чыгуначнай станцыі Менск-Таварная*.

Сёлета зноў распачнем з Кальварыйскіх могілак, куды ў даваенныя часы энкавэдысты прывозілі забітых людзей і закопвалі наўпрост у існуючыя магілы ці паміж імі. Сбор аб 11-ай.

Лошыцкі Яр

Лошыцкі Яр
6-10. Мерапрыемствы па падрыхтоўцы да Дня памяці ахвяраў палітычных рэпрэсыяў, якія ў розныя гады праводзілі сябры Руху Салідарнасьці "Разам" у Лошыцкім Яры.

*Паводле гісторыкаў, усяго па Менску вядомыя каля пятнаццаці мясьцінаў, дзе бальшавіцкія каты масава зьнішчалі людзей. Але, на жаль, толькі ў трох зь іх – у Лошыцы, парку Чалюскінцаў і ў Курапатах – ёсьць крыжы, ёсьць знакі ўшанаваньня памяці гэтых людзей.

Музэй Таталітарызму й Салідарнасьці

Рух Салідарнасьці "Разам" наведаў "Чырвоныя казармы" 18.09.2015 3

адмінбудынак канцлягеру
1. Былы адміністрацыйны будынак польскага, савецкага і нямецкага канцлягероў. Бяроза-Картузская. На пярэднім пляне - помнік ахвярам. Архіўнае фота, 2004.

17 верасьня, у дзень, калі СССР уступіў у Другую Сусьветную вайну, Рух Салідарнасьці "Разам" правёў традыцыйную акцыю па ўшанаваньні памяці ахвяр рэпрэсыяў таталітарных рэжымаў. Нягледзечы на выхад са строю адной з аўтамашын, яна (акцыя) прайшла ўдала, ператварыўшыся ў цэлую гістарычную вандроўку па трох абласьцях краіны.

экскурсыя
2. Будынак, у якім у часы міжваеннай Рэчы Паспалітай ІІ знаходзіўся санацыйны лягер (польскі лягер ізаляцыі), а пасьля - пасьлядоўна - савецкі й нямецкі канцлягеры. Бяроза-Картузская. Фота Музэя.

3. Фрагмэнт выступу старшыні Руху Вячаслава Сіўчыка, былога палітвязьня й палітэмігранта. Бяроза-Картузская. Відэё Музэя.

апэратыўная здымка
4. Не адбылося й тут без прыгод, апэратыўнай здымкі, і сексотаў, якіх на працягу ўсяе акцыі ніхто амаль і не заўважаў ;) Бяроза-Картузская. Фота Музэя.

ускладаньне вянкоў
5. Сёнешнія ўлады сараматліва замоўчваюць факт, што тут насамрэч катаваліся й гінулі ня толькі "рэвалюцыянэры"-камуністы, але й жыды, беларусы, палякі й украінскія паўстанцы. Бяроза-Картузская. Фота Музэя.

канцлягер
6. На тэрыторыі зруйнаванага комплекса картэзіянцаў і зараз знаходзяцца вайсковыя часткі. Нагадвае былы канцлягер, ці ня праўда? Бяроза-Картузская. Фота Музэя.

Пасьля прамовы, экскурсыі, запальваньня памінальных сьвечак, ускладаньня вянкоў і хвіліны маўчаньня ўдзельнікі акцыі памяці прайшлі глыбей у былы картэзіянскі комплекс, тэрыторыя якога і была ператвораная ў канцлягер. Комплекс зараз уяўляе сабой руіны адзінага некалі ў краіне буйнога старажытнага кляштара картэзіянцаў, які мае вельмі трагічную гісторыю. Пасьля вызвольных паўстаньняў 30-31 і 63-64 гадоў XIX стагодзьдзя, у якіх мясцовыя жыхары прымалі актыўны ўдзел, дзеля пацыфікаваньня бярозаўцаў сюды прыбыў поўк акупантаў. Расейскія вандалы разагналі сьвятароў і манахаў, зьнішчылі буйнейшы ў Эўропе некропаль Сапегаў, а касьцёл і некаторыя будынкі ў літаральным сэнсе разабралі па цагліне, найбольш каштоўнае расьцягнулі па расейскім ці прысабечаным зборам, частку цэглы пусьцілі на продаж, а з другой пабудавалі тыя самыя "чырвоныя казармы", пра якія вялося вышэй, і іншыя пабудовы.

Ружаны
7.Пасьля экскурсыі па руінах кляштара ўдзельнікі працягнулі вандроўку па Заходняй Беларусі, і далей па дарозе знаёмячыся з навакольнымі рэдкасьцямі: палацамі, касьцёламі і зборамі, дотамі, помнікамі-танкамі-самалётамі. Завіталі й на руіны ружанскага комплексу. Ружаны. Фота Музэя.

паштоўка
8. Ну і, натуральна , не маглі не завітаць у госьці да аднаго з самых знакамітых былых беларускіх палітвязьняў - Міколы Аўтуховіча, які толькі нядаўна вызваліўся зь няволі. Мікола выглядаў бадзёра й перадаваў прывітаньне ўкрайнцам, зь якімі ён па-ранейшамі салідарны, нагледзечы на тое, што ўнутраныя ворганы апошняга дыктатара Эўропы ўжо паспрабавалі накінуць яму завушыпрыцягнутае абвінавачваньне ў датычнасьці да вярбоўкі беларускіх дабраахвотнікаў. Ваўкавыск. Вітальная паштовачка ўкрайнцам ад сям'і Аўтуховічаў.

Тацяна Таполя, Музэй Таталітарызму й Салідарнасьці.

Страницы: 1
Читать другие новости

Тацяна Грачанікава