Рускія плачы ў футляры і без.

Я раскажу вам, за што я люблю ангельскую і амерыканскую літаратуру і чаму мяне не кранае руская. Руская літаратура гэта бясконцы несканчаемы Дастаеўскі, які плаўна перацякае ў Чэхава з ягонымі "устрыцамі". Памятаеце? Хлопчык з бацькам просяць міласціну каля рэстарана.
"— Дайте устриц! Дайте мне устриц! — вырывается из моей груди крик, и я протягиваю вперед руки.
— Помогите, господа! — слышу я в это время глухой, придушенный голос отца. — Совестно просить, но — боже мой! — сил не хватает!" 
І ім даюць устрыц. І хлопчык да адвала нажыраецца устрыцамі пад смех "кармільцеляў".
Гэты бясконцы ментальны калапс, дзе падзенне чалавека, ягоны злом - заўсёды не старт, і нават не сярэдзіна апавяданне - гэта финал. Вы разумееце, пра што я? Зламацца, апусціцца, папрасіць міласціну, памерці так, каб усім стала сорамна за твой стан, каб чытачы заплакалі і папрасілі ў цябе прабачэння за твае пакуты і каб ты іх ужо не пачуў. Вось гэта - руская літаратура. Хроніка самазабойства расцягнутага ў часе. Хроніка забойства расцягнутага ў часе. Летапіс прыніжэнняў. Грэх роспачы. Гімн скрусе.
Амерыканская літаратура - гэта калі ўсё пачынаецца з таго, з чаго заканчваецца руская. А далей развагі чалавека пра ягонае месца, пра ягоны спосаб, пра ягоную сутнасць і шлях. Гэта - Драйзер, гэта Лондан, гэта Рэнд, гэта Уорэн і вось вам у английских "фарсайтах" чувак даведзены да мяжы, звольнены з працы маючы маладую хворую на запаленне лёгкіх жонку...думае пра самазабойства. Хоча уключыць газ... А пасля ідзе прадаваць паветраныя шарыкі! Шарыкі ідзе прадаваць на вуліцу. І палісмэн уваходзіць у ягоны стан і не праганяе яго і купляе у яго адзін шарык. А пасля яшчэ адзін чувак купляе шарык.
- Рэшты не трэба, - паспешліва кінуў Сомс і пайшоў далей, сам сабе дзівячыся. Навошта ён купіў гэтыя штукі, ды яшчэ пераплаціў ўдвая, ён і сам не разумеў. Ён не памятаў, каб раней з ім здараліся такія рэчы. Дзіўна! І раптам ён зразумеў, у чым справа. Гэты малы такі пакорлівы, лагодны, такога трэба падтрымаць у нашы дні, калі так абуральна паводзяць сябе камуністы. І бо ў рэшце рэшт гэты небарака таксама ... ну, на баку капіталу, таксама ўклаў зберажэнні ў гэтыя шарыкі! Гандаль! ...
...Бікет глядзеў яму ўва след ў захапленні. Дзвесце пяцьдзесят працэнтаў прыбытку на двух шарах - гэта справа!"
Дык вось.
Калі ў мае цяжкія часы у мяне не было за што купіць хворай жонцы лекі ў аптэцы - я падпрацоўваў разнарабочым. Сценкі там фарбаваў, прынясі-падай. Мой бацька, малады архітэктар, у такой жа сітуацыі, маючы сям'ю, сеяў гранітную крошку на вытворчасці гранітных помнікаў. Бацька маёй жонкі хадзіў прадаваў дзвярное шкло па кватэрах, пакуль ягоныя справы не наладзіліся.
 І дзецям , як я лічу, трэба ведаць, што усе праблемы вырашаюцца вось так. Калі ты бярэш сраку ў жменьку і робіш роўна тое, што зрабіў бы персанаж кнігі, якая напісана не для таго, каб выціснуць з цябе апошняе: слёзы. Ды і першае - слёзы.
Я некалькі гадоў таму пісаў, што рускую літаратуру трэба выключыць як прадмет і паставіць яе ў кантэкст сусветнай. І нават не таму, што гэтая літаратура не наша. А таму, што фраза "чаму нас вучыць кніга" - не пустая і небессэнсоўная. Дзеці павінны убачыць яе ў кантэксце канкурэнтнасці ідэяў і вырашыць для сябе, ці блізкае для іх адвечнае і беспрасветнае галашэнне маленькага чалавека ў футляры і без.

.
26.12.15 16:28



Cервис комментирования Disqus позволяет легко авторизоваться через фэйсбук и твиттер, а также напрямую в Disqus. Даёт возможность репостить комментарии в фэйсбук, а также использовать изображения. 
Подробнее читайте здесь.
Ветеранам Клуба Партизан, мы оставляем и старую форму авторизации.
 
загружаются комментарии

Стась Карпаў