На выдачу бежанцаў (верш) 05.10.2017

я хачу каб РБ зрабілася морам
бяспечным для пераплывання
чачэнцамі да берагоў першай Еўропы


беларускі міліцыянер
закрывай прафесійныя вочы
на запыты аўтарытарных
рэжымаў асабліва
тых што кшталту Кадырава


беларускі міліцыянер
сілавік спецслужбіст і гд
дапамажы
жорсткія запыты
патапі
ў нашым чырвона-зялёным моры
схлусь не заўваж выгляд зрабі


зрабіся
Шындлерам 
падмані


хай незаўважна плывуць
да берагоў Вейшнорыі


Рэпартаж з Вейшнорыі (верш) 25.09.2017

"География проживания извращенцев в стране обширная, но больше всего их на раскрепощенном и демократичном западе Беларуси" ("Вечерний Могилев")



залатыя валошкавыя й ружовыя
агмяні гарадоў
лёгкай і шмат-
каляровай Вешнорыі


гендэрна неканформныя хлопчыкі
пляшуць там у гірляндах
пад джаз беларускамоўны
феміністкі нацягваюць лукі 
і ўсе практыкуюцца ў розных тыпах
эстэтыках ролях стэрэатыпах
па вуліцах носяцца дзеці
пад камунальным наглядам
корпаюцца ў падзелках
лазяць па сетках над вадаспадам
у інвалідных вазкоў працоўныя крылы
да габрэйскай і рускай і польскай і беларускай
моваў з нядаўніх часоў
дадалося безліч развілак
колераў твараў і досведаў і акцэнтаў
прастораў і сацыяльных эксперыментаў
свабода перамяшчэння
зазывае водарам рэстаранаў


да пабачэння
дзякуй за аддзяленне
выдумкі ад падману
можна ўяўляць і не рэ- 
а канструяваць
верачы не ў ВКЛаву кроў і глебу
а ў дадзены момант
і ў пасміхлівае неба


Беларускае падарожніцтва супраць ксенафобіі 23.09.2017

Толькі зараз заўважыла, што ў нас, беларусаў, культ падарожжа!


Уладзімір Арлоў у знакавым эсэ "Незалежнасць - гэта..." узгадвае ўікэндавую даступнасць піцця кавы ў Вене насупраць палацу Шонбурн. Вялікі адсотак аўтараў (Марыя Мартысевіч, Ляксей Лявончык, Дар'я Кастэнка, Ірына Губская і г.д.) шмат пішуць пра свае вандроўныя адкрыцці. Пон Линь гэтым летам рэалізавала маю ранейшую мару пра вялікі аўтаспын (уласна. гэтая мара збылася і ў мяне самой, але ў Паліны атрымалася болей храбра і філасафічна). Беларусь - чэмпіён па адсотку насельніцтва, якое мае шэнгенскія візы. Мы пастаянна паказваем фатаграфіі з адпачынкаў і ўсё жыццё падмацоўваемся ўспамінамі пра рознага кшталту падарожжы. Падарожжы для нас, беларусаў, – ня толькі адпачынак і задавальненне, але важная частка экзістэнцыйнага досведу.


Чаму так? Мажліва, таму што ў нас усё ж маленькая краіна. І не, зусім не па памерах, а паводле гамагеннасці. У нас не хапае дайвёрсіці (можна казаць, дарэчы, пра нашае страчанае дайвёрсіці, дзе нашыя ранейшыя шматлікія яўрэі, татары, г.д.?..). Па трубах вуліцаў, аздобленых савецкай архітэктурай, праходзіць амаль адно белатварая, монаэтнічная плынь. Крывы рэжым у палітыцы і ў паветры доўгім часам дадаваў манатоннасці... Расійскі пісьменнік Дзьмітрый Быкаў неяк выказаў меркаванне, што культ смерці ў японцаў звязаны з недахопам у іх фізічнай прасторы, які кампенсуецца цікаўнасцю да станаў, звязаных з выхадам за межы звыклага быцця. Дарэчы, беларуская гатычнасць з курганамі ды абеліскамі і німбамі трагічных герояў – таксама цікавая тэма, мажліва таксама звязаная з выхадам за ліміты. Але яшчэ з большай верагоднасцю з прагай да пашырэння межаў свайго існавання ў беларусаў звязаныя падарожжы.



Мне пашансіла. Да дзесяцігадовага ўзросту я паспела нетурыстычна пабачыць Северадзьвінск і Жытомір. Далей, для маёй маці паездка ў адпачынак заўсёды была адным з прыярытэтам жыцця (што ня дзіўна, як я зараз разумею, для беларускі). І нарэшце, у мяне здарылася іміграцыя ў мультыкультурную краіну. А жыццё ў мультыкультурным грамадстве – гэта пастаянныя адкрыцці новых прастораў. Болей кароткія ў часе і адлегласці, чым турыстычныя паездкі, але і ў нечым болей глыбокія, бо адкрываеш для сабе збольшага - людзей...


Пра якіх пачынаеш, праўда, разумець, што твая ўнутраная адпаведнасць з кожным асобным чалавекам залежыць не ад ягонага(ейнага) паходжання ці нават веравызнання, а ад асобы... Але ж гэта так цікава: пазнаёміцца на прамігранцкай маніфестацыі з індыянкай з Перу і параспавядаць адно адному пра змаганне карэннага народу і шахцёраў і пра постсавецкія рэаліі; пажыць у чачэнцаў і наслухацца пра вайну такога, што не паверыш, пакуль яно не пачне супадаць з пачутым ад Елены Мілашынай ; падчас сябоўскай выпіўкі у складзе мяне беларускі, афрыканца з Того, афрапарыжаніна і бельгійца зразумець, што ўжыванне алкаголю з аматарскай узаемнай псіхатэрапіяй – фенамен інтэрнацыянальны, у адрозненне ад нашэння світэраў-вадалазак, які выдае беларуску...


Зараз я ня толькі хвалюся - тым болей што няма чым хваліцца, бо ў гэтай мажлівасці шмат тэлепартавацца па культурных прасторах няма маёй заслугі, адно ўдача, - але і змагаюся за дайвёрсіці. Бо я нарэшце зразумела, як змагацца ў Беларусі за сапраўдную талерантнасць і дайвёрсіці і супраць ксенафобіі. Зразумела, на што ў беларускай культуры можна абапірацца: на беларускую любоў да падарожжаў. Мы любім адкрываць новыя прасторы! Таксама я зразумела, чаму я люблю жыць у шматслойным, шматкультурным, разнастайным грамадстве: з-за драйву і эстэтыкі пераскоку і перацякання з прасторы ў прастору. І зараз я зразумела, што гэта ўва мне – беларускае.


Пакуль што пра масавую іміграцыю ў Беларусь мы можам толькі марыць. Нам бы гэта паправіла дэмаграфічную сітуацыю, але каб атрымаць такі падарунак, трэба напачатку зрабіцца паспяховай краінай. Але ёсць тое, што мы ўжо сёння можам зрабіць дзеля таго каб Беларусь заквітнела сацыяльнай разнастайнасцю: зрабіцца сапраўды талерантнымі да разнастайнасці, прымаць і падтрымліваць тых, хто непадобны да нас! У дыяпазоне ад татуіровак з пірсінгам да жыцця БОМЖ, ад шматдзетнасці да чайлдфры, ад заняткаў гістарычнай рэканструкцыяй да выраблення лялек, ад беларускамоўнасці да іншаземнага паходжання, ад чорнага ці жоўтага колеру скуры да грамадзянскага актывізму... і гэтак далей! Чым болей мы будзем маральна падтрымліваць іншасць, тым болей нашая краіна будзе не маленькай, а вялікай.



Хачу скончыць гэтую прамову вялізным ДЗЯКУЙ Богу і людзям, беларусам, беларускам і іншым жыхарам і жыхаркам нашае краіны, - за тое падвышэнне разнастайнасці і адчування свабоды, якое назіраю за апошнія гады! Дзякуй тым, хто арганізоўваў фестываль графіці і дазваляў сабе разнастайныя хобі, займаўся спортам і пераходзіў на беларускую мову, выходзіў на мітынгі і наведваў багаслужбы... Карайцей, дзякуй кожнаму і кожнай, хто самымі рознымі чынам дазвалялі самім сабе быць іншымі і прымалі і падтрымліваў іншасць бліжніх, імкнуліся, нягледзечы на ўсе цяжкасці, жыць а не выжываць, і дапамагалі бліжнім у тым жа самым!.. Дзякуй Богу і вам, плён вашага жыцця і працы - адчуваецца.

Іван-дурны як вызваленне ад страху 24.08.2017

На маім улюблёным сайце інтэрсекцыянальнага фемінізму прачытала, што няварта ўжываць слова stupid (дурны), бо гэта ableist slur (слова якое абражае людзей з абмежаванымі здольнасцямі) http://everydayfeminism.com/2017/05/ableist-slur/ . 

Напачатку падалося, што гэта ўжо занадта... Але потым адмова менавіта ад гэтага канцэпту - "дура(нь)" - істотна аблягчыла і палепшыла маё ўласнае жыццё! З вызваляльным звонам разляцеўся яшчэ адзін ланцуг, які трымаў мяне ў сацыяльнай маніпуляцыі. Страх аказацца "дурнымі" - гэта пуга, якая паганяе нас у напрамку, які абіраюць для нас іншыя, задаючы нам свае стандарты "разумнасці". 

Дзякаваць Богу, гэта пуга ня здолела мне перашкодзіць жыць так, як я лічу патрэбным; але яна забрала замнога энэргіі праз тое, што я траціла яе на даказванне, што мае пазіцыі і спосабы існавання не "дурныя", ня вартыя стыгматызацыі. Менавіта адмова ад самога канцэпту "дурны(ая)" палепшыла маё самаадчуванне праз усведамленне, што я не абавязаная даказваць сваю разумнасць.

А што казаць, калі мяркуем, што чалавек памыляецца? Тое і казаць: што памыляецца. Чалавечым істотам гэта ўласціва. Справа, такім чынам, ня толькі ў тым, што ўвогулле абзывацца дрэнна, а і ў тым, што няварта культывіраваць страх памылкі, дый яшчэ й пад пагрозай стыгматызацыі. А чым болей у грамадстве стыгматызацый, тым горай пачуваюць сабе ўсе чальцы грамадства...

Дзякуй рускаму народу за такі цудоўны эмпаўэрмент, як вобраз Івана-дурнога, які аказваецца болей паспяховым за "разумных" братоў, якія стыгматызавалі яго ці то за нестандратнасць, ці то за падвышаную эмпатыю!..


Першая працоўная сустрэча беларускіх тэолагаў замежжа 06.06.2017 2

2-4 чэрвеня 2017 г у г. Цюбінгіне, Нямеччына, адбылася сустрэча беларускіх тэолагаў замежжа http://ecumena.by/?p=571 . Большасць удзельнікаў сустрэчы – багасловы ў акадэмічным сэнсе гэтага тэрміну. Але былі і беларусы з іншай адукацыяй і спецыялізацыяй, якія цікавяцца пытаннямі веры (да якіх належу і я).



Сустрэча сталася для мяне інфарматыўным і вельмі натхняльным акном у прастору акадэмічнага багаслоўя.

Читать дальше...

Талерантнасць як умова беларускасці 23.05.2017

Беларускамоўныя сутыкнуліся з усім спектрам тонкіх і тоўстых праяваў дыскрымінацыі. Тут і "гаварі нармальна", і завышаныя патрабаванні, і напружанне ў атмасферы з касымі позіркамі, і абвінавачванні ў спробах "выдзяліцца", і дылема ці рызыкаваць працоўным месцам, і сцверджанні, што праблемы няма і гэта толькі людзі самі не хочуць пераходзіць на мову, і г.д.

Хай гэта дапаможа нам правесці некаторыя паралелі  (лягчэй гэта будзе зрабіць жанчынам, мігрантам і людзям з іншых дыскрымінаваных групаў) і прасякнуцца той культурай, якая супрацьстаіць дыскрымінацыі - культурай талерантнасці і паліткарэктнасці, дайвёрсіці і інтэрсекцыяналісцкага фемінізму.

Менавіта неталерантнасць беларускага грамадства робіцца бар'ерам на шляху беларускамоўнасці. 

Мажліва, Беларусь зробіцца беларускай тады, калі яна зробіцца талерантнай - паводле сучасных стандартаў прыняцця іншасці і разнастайнасці.


Мерсі за каштоўны выбар!.. 08.05.2017 5


Дзякуй Богу! І грамадзянам Францыі!..

Нешта важнае, навакольнае, атмасфернае і каштоўнаснае - стала на сваё месца. 
Читать дальше...

Угрозы близким как шулерская игра 19.03.2017 3

Если кому-то угрожают детьми http://spring96.org/ru/news/86320 , то во многих ситуациях приемлемо отступить, и это не слабость.

Да и не только своими, и не только детьми - вообще жизнью других людей.

Но те, кто ведет такую шулерскую игру, рассчитывая на такое запугивание через угрозы другим людям, а не хотя бы самим борцам, - пусть не удивляются, если протест станет гораздо менее легитимным и ненасильственным и гораздо более для них опасным.

Например, если чиновник пытался ставить перед кем-то из активистов дилемму радистки Кэт, угрожая забиранием детей - то такому герою стоило бы подумать, а не покроется ли, например, его дверь или машина обидными надписями.

Сама я, правда, собираюсь действовать вполне ненасильственно и легитимно: звонить и писать мэйлы.

Уже это делала разок, и других призываю эпизодически это делать: напоминать чиновникам, что их действия привлекают общественное внимание. Вежливо посвечивать во тьму фонариком - зло ведь боится малейшей публичности.

И при этом исключать для самих себя малейшую возможность вступления в шулерскую игру! Если кто-то (не призываю, но пойму) проколет шины или обольет краской дверь любителю угрожать - это одно. Но пытки или угрозы неприемлемы ни при каких остоятельствах.

Талерантнасць і свабода 04.02.2017 3


Як звязаныя паміж сабой любоў і свабода?.. Здаецца, я стала лепей разумець сувязь, калі праніклася культурай талерантнасці і паліткарэктнасці. 
Читать дальше...

Еўрапейскае Раство 26.12.2016 1

Прахожыя розных адценняў культурных мапаў. 
Калядны кірмаш. П'юць глінтвеін, дары купляюць.
У вярцепе Марыя, у хіджабе сваім, ці як там
яго, - пакалыхвае Боскую салідарнасць
з людзьмі, у цэнтры свету з даўнімі фенаменамі:
тэрорам, біццём дзяцей, кайданамі, кпінамі.
Дзьве тысячы год – за іх болей усё разумеем мы,
што ўсё, уключаючы цуды, у ім магчымае.

Талерантнасць і ўсёдазволенасць 26.12.2016 11

"Д'ябал жрэць тваю душу!" - папярэджваў пабожны старэйшы брат у Хрысце. 
Сказана гэта было ў сувязі з маім недахопам гамафобіі.
Читать дальше...

Сэксізм і імперскасць: падабенствы 15.12.2016 18

Мая руская сяброўка Анна падтрымлівала Майдан і ў 2014-м разам з дзьвума сваімі дзецьмі эмігравала ва Ўкраіну. А яшчэ яна феміністка. І ў стаўленні некаторых сваіх суайчыннікаў да ўкраінскай незалежнасці яна бачыць тое, што супадае з ейным досведам перажытага сямейнага гвалту: сітуацыю, калі бліжні парушае твае межы і адцяпвае кавалкі тэрыторыі, не прызнае тваёй самастойнасці і цялеснае аўтаномнасці.

 

Дадам ад сабе яшчэ адну аналогію: усё гэта робіцца пад соўсам нібыта сямейных каштоўнасцяў і адносінаў. Але на гэтым аналогіі не скончваюцца, таму паспрабую патлумачыць, чаму памыляюцца тыя адважныя змагары за Беларусь (без іроніі), якія лічаць жаночае пытанне нечым другасным, меней важным чым, да прыкладу, імперская пагроза з расейскага боку.

Читать дальше...

Казус тэарэтычнага кансерватызму 30.10.2016 1

Кхе. Нехта ўжо перапошчвае, з адпаведнымі каментарамі, рэзкае выказванне спадара Паўла пра Хэлоўін...

От толькі ня трэба з Севярынца рабіць цемрашала.
Читать дальше...

Тэма смерці і ўсіх святых 30.10.2016 5

Некалькі момантаў хістаюць маю ранейшую строгасць у стаўленні да традыцыі святкавання Хэлоўіна.

Читать дальше...

Змаганне за жыццё: шкодныя парады 08.10.2016 13

Паступова і паступальна да чалавецтва даходзіць, што кожны чалавек - гэта чалавек, і яго маюць датычыцца ўсе чалавечыя правы... Да прыкладу, з горам папалам мы зразумелі, што чарна- і жаўтаскурыя, жанчыны, дзеці - гэта людзі, чые інтарэсы маюць быць улічанымі ажно на роўных з інтарэсамі белых гетэрасэксуальных мужчынаў.
Читать дальше...
Читать другие новости

Маргарита Тарайкевич